Davranışsal Teratoloji
Behavioral Teratology
Tanım
Gelişmekte olan organizmanın embriyonik veya fetal dönemde toksik maddelere maruz kalması sonucunda ortaya çıkan davranışsal bozuklukları inceleyen bilim dalıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Gebeliği sırasında maruz kaldığı çevresel toksinler veya alkol tüketimi nedeniyle fiziksel olarak tamamen sağlıklı doğan bir çocuğun, ilkokul yıllarında belirgin öğrenme güçlüğü, dürtüsellik ve yönetici işlevlerde (executive functions) yetersizlik sergilemesi durumu davranışsal teratolojinin inceleme alanına girer.
Derin Analiz
Davranışsal teratoloji; prenatal dönemde maruz kalınan teratojenlerin (kimyasallar, ilaçlar, radyasyon veya maternal stres faktörleri) merkezi sinir sisteminin ince mimarisini ve nörokimyasal gelişimini nasıl bozduğunu inceler. Klasik teratolojiden farklı olarak, yalnızca fiziksel ya da makro düzeyde yapısal malformasyonlara odaklanmaz; morfolojik olarak normal görünen bir beyinde, sinaptik plastisite, nörotransmitter dengesi veya miyelinasyon süreçlerindeki subklinik hasarların ilerleyen yaşamdaki bilişsel, motor ve duygusal işlev bozukluklarına nasıl dönüştüğünü araştırır. Hayvan modelleri ve epidemiyolojik cohort çalışmaları aracılığıyla, eşik dozların altındaki maruziyetlerin dahi öğrenme güçlüğü, dürtü kontrol sorunları ve dikkat eksikliği gibi nörodavirsal sekellere yol açabileceği mekanizmalar analiz edilir.
Etimoloji
Latince 'teratos' (canavar, ucube) + Yunanca '-logia' (bilim, çalışma) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Klasik Teratoloji ile sıklıkla karıştırılır; ancak klasik teratoloji fiziksel yapı bozuklukları ve organogenez kusurlarına odaklanırken, davranışsal teratoloji doğrudan nörodavranışsal işlevselliğe ve merkezi sinir sistemi çıktısı olan performans açıklarına odaklanır.