Disinhibited Feedback Theory
Disinhibited Feedback Theory
Tanım
Sinirsel iletim yollarındaki normal inhibitör (baskılayıcı) mekanizmaların zayıflaması veya ortadan kalkması sonucunda, kortikal geri bildirim sinyallerinin aşırı aktif hale gelerek farklı duyusal modalitelerin birbirini tetiklemesini açıklayan nörolojik model.
Örnek Vaka / Uygulama
Müzik dinlerken her nota değişiminde zihninde belirli renk paletleri ve geometrik formlar beliren bir bireyin deneyimi; alt seviyeli işitsel korteksten gelen sinyallerin inhibitör filtreler tarafından durdurulamayıp doğrudan görsel korteksi uyarmasının tipik bir nörolojik tezahürüdür.
Derin Analiz
Nörobiyoloji ve bilişsel bilimler literatüründe sinestezi olgusunu açıklamak için geliştirilmiş temel teorilerden biridir. Normal beyin işlevselliğinde, bir duyusal alandan diğerine giden çapraz sinyaller genellikle kortikal inhibitör nöronlar tarafından bastırılır. Bu teoriyede göre, genetik veya edinsel faktörler nedeniyle bu 'çapraz inhibisyon' mekanizmalarında bir aksama meydana gelir. Sonuç olarak, primer duyusal korteksler arasındaki geri bildirim (feedback) döngüleri baskılanamaz ve bir duyu (örneğin işitsel uyarıcı) anında bir diğerini (örneğin görsel renk algısını) istemsizce aktive eder. Model, özellikle yapısal beyin görüntüleme çalışmalarında sinestetik bireylerin duyular arası bağlantılarında artış gösteren anatomik yollar ile desteklenmektedir.
Etimoloji
İngilizce 'disinhibited' (inhibisyonun/baskının kaldırılması, serbest bırakılması; Latince *dis-* [olumsuzluk] + *inhibere* [tutmak, engellemek]) ve 'feedback' (geri bildirim) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Cross-activation theory (Çapraz-aktivasyon teorisi, gelişimsel erken dönemde budanamayan fokal bağlantılara odaklanır; disinhibited feedback ise mevcut inhibitör eşiklerin sonradan düşmesini veya işlevselliğini yitirmesini merkeze alır).