5-HT
5-HT
Tanım
Monoamin sınıfından bir nörotransmitter olan 5-hidroksitriptaminin (serotonin) uluslararası yaygın kimyasal ve farmakolojik kısaltması.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik pratikte, obsesif-kompulsif bozukluk tanısı alan bir hastaya reçete edilen SSRI grubu bir ilaç, sinaptik aralıktaki 5-HT konsantrasyonunu artırarak postsinaptik reseptörler üzerindeki serotonerjik tonusu yükseltir ve zamanla anksiyete semptomlarının azalmasını sağlar.
Derin Analiz
5-HT, merkezi sinir sistemi ile enterik sinir sisteminde yaygın olarak bulunan, duygu durum, uyku, iştah, nosisepsiyon ve vazokonstriksiyon gibi çok sayıda fizyolojik ve psikolojik süreci modüle eden endojen bir liganddır. Sinaptik aralıkta presnaptik geri alım pompaları (SERT) ve monoamin oksidaz (MAO) enzimleri aracılığıyla metabolize edilir. En az yedi farklı ana aileye (5-HT1 ila 5-HT7) ayrılan heterojen reseptör profili, hem iyonotropik (5-HT3) hem de metabotropik (G protein kenetli) yollarla sinyal iletimini sağlar. Psikofarmakolojide, özellikle majör depresif bozukluk ve anksiyete spektrum bozukluklarının tedavisinde kullanılan seçici serotonin gerialım inhibitörlerinin (SSRI) ana hedef molekülüdür.
Etimoloji
Kimyasal yapı adlandırmasından türetilmiştir; Latinen '5' (beşinci karbon pozisyonu), 'hydroxy' (hidroksil grubu -OH) ve 'tryptamine' (triptofan türevi monoamin) kelimelerinin kısaltmasıdır.
Karıştırmayın
Dopamin (ödül ve motor kontrol odaklı katekolamin) ve Norepinefrin (uyanıklık ve sempatik aktivasyonla ilişkili katekolamin) ile sıklıkla karıştırılır; 5-HT ise temel olarak duygu durum regülasyonu, dürtü kontrolü ve homeostaz ile karakterize bir monoamindir.