Akatamathezi
Acatamathesia (akatamathesia)
Tanım
Genel olarak duyusal uyaranları, özelde ise konuşulan dili kavrama ve anlamlandırma yeteneğinin nörolojik kökenli kaybı.
Örnek Vaka / Uygulama
Nöroloji kliniğine başvuran 62 yaşında bir erkek hasta, kulaklarında ve işitme duyusunda hiçbir fiziksel sorun olmamasına rağmen, karşısındaki insanların çıkardığı seslerin ve kelimelerin anlamını tamamen kaybettiğini belirtmektedir. Hasta, eşinin kendisine söylediği cümleleri saf sesler olarak duymakta, ancak bu seslerin beyinde kelime veya anlam olarak karşılığı oluşmamaktadır. Konuşma akıcı ancak tamamen anlamsız (jargon afazi benzeri) bir seyir izler.
Derin Analiz
Nöropsikoloji ve davranışsal nöroloji literatüründe akatamathezi, afferent yolların sağlam olmasına rağmen, duyusal girdilerin kortikal düzeyde üst düzey entegrasyon ve semantik işleme tabi tutulamaması durumunu ifade eder. Temelde bir agnozi alt türü veya ilişkili bir defisit olarak karşımıza çıkar; primer duyusal projeksiyon alanlarında (örneğin birincil işitsel korteks) anatomik bir hasar olmaksızın, sekonder ve tersiyer ilişki alanlarındaki (örneğin Wernicke alanı ve çevresindeki temporoparietal kavşak) entegrasyon bozukluğundan kaynaklanır. Birey sesleri işitir veya dokunsal/görsel uyarıları alabilir ancak bu uyarıların zihinsel sözlükteki karşılığını bulamaz, dolayısıyla bilişsel olarak anlamlandıramaz. Klinik değerlendirmede, lezyonun lokalizasyonuna bağlı olarak modaliteye özgü ya da genel bir duyu-idrak kopuşu tablosu çizebilir.
Etimoloji
Yunanca 'a-' (olumsuzluk eki) + 'katamathesis' (anlama, kavramak, idrak etmek) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Afazi (özellikle duysal afazi) ve agnozi ile sıklıkla karıştırılır. Akatamathezi daha geniş bir kavrayış yitimini kapsarken, agnozi genellikle belirli bir duysal modaliteye (örneğin görme veya dokunma) özgü tanıma kusurlarını tanımlamak için kullanılır.