Kullanımsızlık Aşırı Duyarlılığı
Disuse Supersensitivity
Tanım
Hedef hücrelerin sinirsel girdilerini kaybetmesi veya kronik antagonist maruziyeti sonucu normalden daha fazla reseptör molekülü üretmesi ve bir nörotransmitter uygulandığında abartılı bir yanıt vermesi durumudur.
Örnek Vaka / Uygulama
Kronik olarak bir dopamin reseptör antagonisti (antidepresan veya antipsikotik) kullanan bir hastada, ilaç ani olarak kesildiğinde postsinaptik membrandaki aşırı artmış reseptör sayısına bağlı olarak ani bir dopaminerjik aşırı uyarılma ve şiddetli yoksunluk belirtileri gözlenir.
Derin Analiz
Nörobiyolojik ve farmakolojik düzeyde, bu mekanizma nöronal plastisitenin homeostatik dengesinin bir yansımasıdır. Postsinaptik hücre, gelen sinyal girdisindeki sürekli azalmayı (denervasyon veya farmakolojik blokaj yoluyla) telafi etmek amacıyla yukarı yönlü düzenleme (up-regulation) mekanizmasını devreye sokar ve membran üzerindeki reseptör yoğunluğunu artırır. Antagonist ilacın ani kesilmesi veya yoksunluk durumunda, artan bu reseptör havuzu mevcut endojen nörotransmitterler tarafından aşırı uyarılır; bu da klinik toksisiteye, hiperaktiviteye veya şiddetli yoksunluk sendromlarına zemin hazırlar. Tolerans ve yoksunluk döngüsünün temel sinirbilimsel temellerinden birini oluşturur.
Etimoloji
İngilizce 'disuse' (kullanım dışı kalma, kullanılmama) + Latince 'super-' (fazla, aşırı) ve 'sensibilitas' (duyarlılık) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Farmakolojik tolerans ile karıştırılabilir; ancak tolerans hücrelerin uyarana karşı duyarsızlaşması (down-regulation) iken, kullanımsızlık aşırı duyarlılığı tam tersi bir süreçtir ve duyarlılığın artmasıyla (up-regulation) karakterizedir.
Keşfetmeye Devam Edin
Denervasyon Duyarlılığı
Denervation Sensitivity
Bir sinir hücresinin girdi kaybı (denervasyon) yaşaması sonrasında, hedef dokunun veya postsinaptik hücrenin nörotransmitterlere karşı gösterdiği anormal derecedeki artmış tepki kapasitesi.
Yoksunluk Sendromu
Abstinence Syndrome
Bağımlılık yapıcı maddelerin ani kesilmesi veya azaltılması sonucunda ortaya çıkan karakteristik fizyolojik ve davranışsal bulgular kümesidir.