Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Ototopagnozi

Autopagnosia

Tanım

Bireyin kendi bedeninin parçalarını lokalize etme, adlandırma ve uzaysal ilişkilerini kavrama yetisini kaybetmesiyle karakterize nörolojik bir bozukluktur.

Örnek Vaka / Uygulama

Nöroloji kliniğinde muayene edilen 58 yaşında bir erkek hasta, doktor 'Burnunu göster' dediğinde tereddüt eder ve işaret parmağıyla kendi çenesine veya kulağına dokunur. Ancak doktor kendi burnuna dokunduğunda hasta bunu hatasız bir şekilde taklit edebilir. Hastanın dokunma duyusu ve nesneleri tanıma yetisi yerindedir, bu durum yalnızca kendi bedensel topografyasına özgü bir yıkımı işaret eder.

Derin Analiz

Ototopagnozi, genellikle sol parietal lobun (özellikle angular girus ve supramarjinal girus dahil) veya bu bölgeye bağlanan frontoparietal sinir ağlarının lezyonları, inme veya travmatik beyin hasarları sonucunda ortaya çıkar. Bu durum, duyu organlarından gelen somatosensoriyel girdilerin eksik olmasından kaynaklanmaz; aksine, hastalar dokunma veya ağrıyı normal bir şekilde hissedebilirler. Sorun, bedensel şemanın (body schema) üst düzey bilişsel temsilinde ve uzaysal haritalandırmasında yatar. Hastalar, muayene edenin kendi vücudundaki veya bir şema üzerindeki bir yeri gösterebilirken, kendi bedenlerinde aynı komutu yerine getirmekte zorlanırlar. Bu dissosiyasyon, bedensel farkındalığın modüler yapısını ve somatognozik işlevlerin görsel-uzaysal sistemlerden ayrı ama entegre bir mekanizmaya sahip olduğunu gösterir.

Etimoloji

Yunanca 'autos' (kendi) + 'topos' (yer, konum) + 'agnosia' (tanıyamama, bilmeme) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; kelime anlamı olarak 'kendi vücut konumunu tanıyamama' demektir.

Karıştırmayın

Astereognozi (nesnelerin dokunarak tanınamaması) ve Anosognozi (hastalığın varlığının inkâr edilmesi). Ototopagnozi sadece dış nesnelerle değil, doğrudan kişinin kendi beden haritasıyla ilgilidir.