Kontrollü Sözel Kelime Çağrışım Testi
Controlled Oral Word Association Test (COWAT)
Tanım
Katılımcılardan belirli harflerle (genellikle F, A ve S) başlayan ve özel isimler içermeyen olabildiğince çok kelimeyi sınırlı bir süre içinde üretmelerini isteyen temel bir yönetici işlevler ve sözel akıcılık testidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Nöropsikolojik değerlendirme seansında klinisyen, danışana 'Şimdi sizinle bir kelime oyunu oynayacağız. Size bir harf söyleyeceğim ve sizden o harfle başlayan mümkün olduğunca çok kelime söylemenizi istiyorum. Özel isimler, aynı kelimenin sadece sonu değiştirilmiş halleri (örneğin ev, evler gibi) yasaktır. İlk harfimiz F.' yönergesini verir ve 60 saniyelik süreyi başlatarak üretilen kelimeleri kayda alır.
Derin Analiz
Kontrollü Sözel Kelime Çağrışım Testi (COWAT), ağırlıklı olarak frontal lob işlevlerini, özellikle de dorsolateral prefrontal korteksin aracılık ettiği yürütücü işlevleri (bilişsel esneklik, stratejik arama, inhibituar kontrol ve çalışma belleği) değerlendirir. Test sırasında bireyin zihinsel sözlüğünde (mental lexicon) hedef fonemlere göre hızlı bir tarama yapması, daha önce ürettiği kelimelerin türevlerini (aynı kökün son ek almış hallerini) veya yasaklı kategorileri (özel isimler) inhibe etmesi gerekir. Fonemik akıcılık görevleri, semantik (kategori) akıcılık görevlerine kıyasla daha yoğun bir üst düzey bilişsel çaba ve yürütücü kontrol gerektirir; çünkü otomatik anlamsal ağlar yerine kural tabanlı yapay bir kısıtlamaya uyma zorunluluğu bulunur.
Etimoloji
İngilizce 'controlled' (kontrol edilmiş), 'oral' (sözel/ağızdan), 'word' (kelime), 'association' (çağrışım) ve 'test' (test) kelimelerinin birleşiminden oluşan, Arthur L. Benton tarafından 1968 yılında literatüre kazandırılmış standart bir nöropsikolojik değerlendirme prosedürüdür.
Karıştırmayın
Anlamsal (Kategori) Sözel Akıcılık Testleri (örn: '1 dakika içinde bildiğiniz hayvanları söyleyin') ile sıklıkla karıştırılır. Anlamsal akıcılık temporal lob ve anlamsal bellek ağlarına daha duyarlıyken, COWAT (fonemik akıcılık) doğrudan frontal lob ve yönetici işlev kontrol mekanizmalarını hedefler.