Edinilmiş Konuşma Bozukluğu
Acquired Speech Disorder
Tanım
Normal dil edinimi ve konuşma yeteneği geliştikten sonra, genellikle yaşamın ilerleyen evrelerinde ortaya çıkan ve eklemlenmiş konuşma seslerinin üretimini etkileyen iletişim bozukluğudur.
Örnek Vaka / Uygulama
Geçmişte akıcı ve anlaşılır bir konuşmaya sahip olan 58ındaki bir bireyin, sol hemisferde oluşan serebrovasküler olay (inme) sonrasında kelimeleri doğru seslendirmekte zorlanması, sesleri yutması veya yanlış fonemler üretmesi edinilmiş konuşma bozukluğuna klinik bir örnektir.
Derin Analiz
Edinilmiş konuşma bozuklukları, sıklıkla nörolojik hasarlar (örneğin inme, travmatik beyin yaralanması, tümörler veya dejeneratif hastalıklar) sonucunda motor konuşma planlamasının veya kas koordinasyonunun bozulmasıyla ortaya çıkar. Gelişimsel bozukluklardan temel farkı, bireyin daha önce tipik bir konuşma becerisine sahip olması ve bu becerinin edinilmiş bir patoloji nedeniyle kaybolmasıdır. Nöropsikolojik değerlendirmede, konuşma organlarının istemli hareketlerini koordine eden motor korteks, bazal ganglionlar veya beyincik devrelerindeki lezyonlarla ilişkilendirilir. Tanı sürecinde artikülasyon bozuklukları, apraksi ve dizartri alt tipleri dikkatle ayırt edilmelidir.
Etimoloji
Latince 'adquirere' [edinmek, kazanmak] ve 'dis-' [bozuk, olumsuz] kökleri ile Eski İngilizce 'specan' [konuşmak] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Gelişimsel Konuşma Sesi Bozukluğu (çocukluk çağında ortaya çıkan ve tipik edinim sürecine hiç ulaşamamış durumlar) ve Afazi (dilin anlama ve ifade etme sembolik yapısının bozulması; edinilmiş konuşma bozukluğu ise öncelikle motor üretim aşamasını etkiler).
Keşfetmeye Devam Edin
Dizartri
Dysarthria
Merkezi veya periferik sinir sistemindeki hasara bağlı olarak konuşma kaslarının kontrol edilememesiyle ortaya çıkan bir motor konuşma bozukluğudur.
Apraksi
Apraxia
Motor güç, duyu kaybı veya komutları kavrama yetisi tam olmasına rağmen, öğrenilmiş amaçlı ve becerikli hareketlerin planlanıp icra edilememesi durumu.
Afazi
Aphasia
Genellikle sol hemisferdeki serebral hasar sonucunda ortaya çıkan, dil işleme, anlama ve ifade etme becerilerinin kazanılmış kaybıdır.