Kontrekup
Contrecoup
Tanım
Kafatasına alınan bir darbenin, darbe alan noktanın tam karşısındaki beyin dokusunda oluşturduğu hasar türüdür.
Örnek Vaka / Uygulama
Yüksek hızda seyir halindeyken ani fren yapan bir araçta, başını ön konsolun sağ tarafına şiddetle çarpan bir sürücüde, darbenin etkisiyle beynin sağ ön lobu hasar görür (coup). Ancak beynin eylemsizlik nedeniyle kafatası içinde ters yöne savrulup sol arka bölgeye çarpması sonucu, sol oksipital kortekste de kontrekup yaralanması ve buna bağlı görsel işleme bozuklukları gelişir.
Derin Analiz
Nöropsikoloji ve nöroloji literatüründe bu olgu, travmatik beyin yaralanmalarının (TBI) hidrodinamik mekanizmalarıyla açıklanır. Kafatası dışarıdan fiziksel bir kuvvete maruz kaldığında, beyin omurilik sıvısı (BOS) içinde ani bir ivmelenme ve yavaşlama yaşar. 'Coup' adı verilen ilk darbe bölgesindeki yaralanmanın hemen ardından, eylemsizlik yasası gereği beyin kafatasının karşı iç duvarına çarpar. Bu ikinci çarpışma 'kontrekup' lezyonunu tetikler. Özellikle frontal ve temporal lobların alt yüzeylerinde sıkça görülen bu durum, vasküler yırtılmalara, aksonal hasara ve lokalize ödemlere yol açarak bilişsel işlev bozuklukları, kişilik değişiklikleri veya nörolojik defisitlerle sonuçlanabilir.
Etimoloji
Fransızca kökenli bir tıbbi terimdir; 'contre-' (karşı, zıt) ve 'coup' (darbe, vuruş) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Coup lezyonu (darbenin alındığı taraftaki doğrudan hasar) ile sıklıkla karıştırılır; kontrekup ise tam zıt kutuptaki ikincil hasarı ifade eder.