Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Anikoni

Aniconia

Tanım

Bireyin bilinçli zihninde görsel hayal kurma, nesneleri veya sahneleri zihinde canlandırma yetisinin tam veya kısmi yokluğudur.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik bir görüşmede hastaya 'Gözlerinizi kapatıp kumsalda yürüyen birini hayal edin' yönergesi verildiğinde, hasta kumsal kavramını soyut olarak bildiğini ve düşünebildiğini söyler ancak zihninde renk, şekil, hareket veya mekan içeren en ufak bir görsel silüet veya imaj canlandıramaz.

Derin Analiz

Anikoni, genellikle afantazi ile anlamlı veya onun bir alt bileşeni olarak değerlendirilen bir nörobiyolojik durumdur. Oksipital ve parietal korteksler arasındaki görsel çalışma belleği ve üst-bilişsel ağların etkileşimindeki anomalilerden kaynaklandığı düşünülmektedir. Birey dış dünyayı görsel olarak algılayabilir ve retina düzeyinde girdi alabilir; ancak bu girdinin beyin içinde 'görsel zihin gözü' aracılığıyla yeniden yapılandırılması, manipüle edilmesi veya üretilmesi sekteye uğramıştır. Bu durum, epizodik bellek geri çağırma süreçlerini ve geleceğe yönelik zihinsel simülasyon kapasitesini doğrudan etkiler, ancak dilsel ve mantıksal düşünme işlevleri korunur.

Etimoloji

Yunanca 'an-' (olumsuzluk eki, yokluk) + 'eikōn' (görüntü, tasvir) köklerinden türetilmiştir; zihinsel imgelem yokluğu anlamına gelir.

Karıştırmayın

Afantazi (genellikle tüm duyusal imgelem yokluklarını kapsayan daha geniş bir üst terimdir; anikoni ise spesifik olarak görsel imgelem eksikliğine odaklanır) ve görsel agnozi (görsel uyaranları tanıma bozukluğudur; anikoni ise algılamayla değil, imge üretimiyle ilgilidir).