Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Çığsel İletim

Avalanche Conduction

Tanım

Bir reseptörden çıkan sinirsel impulsların çok sayıda başka nörona yayılarak başlangıçtaki uyaranla orantısız derecede büyük bir etki yaratması süreci.

Örnek Vaka / Uygulama

Epileptik bir nöbet sırasında temporal lobdaki tek bir odak bölgesinden başlayan anormal elektriksel deşarjın, milyonlarca nöronu ardışık olarak zincirleme reaksiyonla aktive ederek tüm beyin yarıkürelerine yayılması ve jeneralize tonik-klonik nöbet tablosunu tetiklemesi.

Derin Analiz

Nörofizyoloji bağlamında çığsel iletim, sinaptik ağlardaki ıraksak (divergent) bağlantı mekanizmalarının aşırı uyarılmasıyla ortaya çıkar. Tek bir uyarıcının eşik değerini aşan bir yayılımla ardışık nöron havuzlarını ard arda ve kümülatif olarak tetiklemesi, merkezi sinir sisteminde geniş alanların senkronize aktivasyonuna yol açar. Bu süreç, epileptik nöbetler gibi patolojik tablolarda sinirsel aktivitenin kontrolden çıkarak beyin korteksine yayılmasının temel biyofiziksel mekanizmalarından biridir.

Etimoloji

İngilizce 'avalanche' (Fransızca 'avalanche', dağdan kayan kar kütlesi) ve 'conduction' (Latince 'conductio', bir yerden bir yere taşıma/iletme) kelimelerinin birleşiminden oluşur; sinirsel uyarının kartopu etkisiyle katlanarak yayılmasını ifade eder.

Karıştırmayın

Sinaps (yalnızca iki nöron arasındaki iletişim noktası ile karıştırılır; çığsel iletim ise bu iletimin katlanarak çoğalan ağ dinamiğidir) ve uzamsal toplulaştırma (spatial summation - farklı yerlerden gelen sinyallerin toplanmasıdır, çığsel iletim ise tek sinyalin çoğalarak yayılmasıdır).