Otonom Gangliyonlar
Autonomic Ganglia
Tanım
Otonom sinir sistemine ait, merkezi sinir sistemi dışında yer alan ve pregangliyonik sinir liflerinin postgangliyonik nöronlarla sinaps yaptığı sinir hücresi gövdeleri kümesidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Korku veya ani stres anında (kaç ya da savaş tepkisi), sempatik pregangliyonik nöronlar omurilikten çıkarak paravertebral sempatik zincirdeki gangliyonlarda sinaps yapar; buradan salınan postgangliyonik lifler kalp atışını hızlandırmak ve göz bebeklerini büyütmek üzere ilgili organlara ulaşır.
Derin Analiz
Otonom gangliyonlar, sempatik ve parasempatik sistemlerin sinyal iletiminde kritik bir röle istasyonu görevi üstlenir. Pregangliyonik lifler omurilik veya beyin sapından çıkarak bu gangliyonlara ulaşır ve burada asetilkolin salınımı yoluyla postgangliyonik nöronları uyarır. Sempatik gangliyonlar genellikle omurganın her iki yanında zincir şeklinde (sempatik zincir) veya aort etrafında prevertebral gangliyonlar olarak konumlanırken; parasempatik gangliyonlar hedef organların duvarına çok yakın (intramural) veya organın içinde yer alır. Bu yapısal organizasyon, iç organların istemsiz işlevlerinin (kalp hızı, peristaltizm, vazokonstriksiyon) hassas bir şekilde düzenlenmesini sağlar.
Etimoloji
Latince 'ganglion' (Yunanca ganglion - düğüm, şişlik) ve 'autonomus' (Yunanca autos [kendi] + nomos [yasa]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Dorsal kök gangliyonları (duyusal nöron gövdelerini içerir ve otonom sinaps merkezi değildir) ile sıklıkla karıştırılır; otonom gangliyonlar motor/efektör yolda yer alır.