Dorsal Kök
Dorsal Root
Tanım
Omurilik ipliğinin arka yüzeyine dorsal taraftan giren ve çevresel sinir sisteminden merkezi sinir sistemine duysal sinir liflerini taşıyan omurilik köklerinden her biri.
Örnek Vaka / Uygulama
Lomber disk hernisi (bel fıtığı) olan bir hastada, dışarı taşan disk materyalinin L5 sinir kökünün dorsal köküne bası yapması sonucu, hastanın sol bacağının arka kısmında keskin, elektrik çarpması tarzında bir ağrı (siyatik) ve buna eşlik eden duyu kusuru hissedilmesi.
Derin Analiz
Dorsal kök, periferik sinir sisteminden gelen afferent (duysal) bilgilerin omuriliğe giriş kapısını oluşturur. Somatoviseral duyusal reseptörlerden (deri, kaslar, eklemler ve iç organlar) kaynaklanan aksiyon potansiyelleri, dorsal kök ganglionundaki (DRG) birinci derece nöronların gövdelerinden geçerek omuriliğin arka boynuzuna ulaşır. Bu yapısal entegrasyon, Bell-Magendie yasası uyarınca omurilik köklerinin fonksiyonel segregasyonunu sağlar; yani dorsal kökler saf duysal iletimden sorumluyken, ventral kökler motor çıkışları yönetir. Dorsal kökün hasar görmesi veya deafferentasyonu, ilgili dermatomda segmental duyu kaybına, paresteziye veya nöropatik ağrı sendromlarına yol açabilir.
Etimoloji
Latince 'dorsum' (sırt) sözcüğünden türetilen 'dorsal' (sırt tarafında yer alan) sıfatı ile Orta İngilizce kökenli 'root' (kök, temel) kelimesinin birleşmesinden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Ventral kök (motor lifleri taşır ve omuriliğin ön yüzünden çıkar; karıştırılmamalıdır) ve spinal sinir (dorsal ve ventral köklerin birleşmesiyle oluşan karma sinirdir).