Göz Tembelliği
Amblyopia
Tanım
Erken yaşam dönemindeki anormal görsel deneyimler sonucunda, gözün fiziksel bir kusuru olmaksızın gelişen ve beyin ile göz arasındaki sinaptik entegrasyonun aksamasıyla ortaya çıkan görme azalması.
Örnek Vaka / Uygulama
Altı yaşında bir çocukta sağ gözde kayma (şaşılık) tespit edilir. Beyin, çift görmeyi (diplopi) engellemek için kayan gözden gelen sinyali merkezi düzeyde baskılar. Tedavi edilmezse, sağ gözün foveal reseptörlerinden gelen uyarılar kortikal düzeyde işlenemez hale gelir ve ilerleyen yaşlarda gözlükle bile tam keskin görme elde edilemeyen ambliyopi tablosu kalıcılaşır.
Derin Analiz
Nörobiyolojik düzeyde ambliyopi, görsel korteksteki kritik gelişim pencereleri sırasında bir gözden gelen sinyallerin yetersiz kalması veya baskılanmasıyla karakterizedir. V1 (birinciincil görsel korteks) alanı içerisindeki oküler dominans sütunları, normalde iki gözden gelen dengeli girdilerle organize olurken; şaşılık (strabismus) veya anisometropi (iki göz arasındaki kırılma kusuru farkı) gibi durumlar, binoküler rekabeti bozar. Korteks, sağlam olan gözün sinyallerini önceliklendirirken, ambliyopik gözden gelen girdileri zayıflatır veya görmezden gelir. Bu durum, retina veya optik sinirde organik bir patoloji olmaksızın, merkezi sinir sisteminin görsel işleme kapasitesindeki kalıcı bir körelmedir.
Etimoloji
Antik Yunanca 'amblys' (künt, zayıf, körleşmiş) + 'ops' (göz) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Strabismus (şaşılık) ve anisometropi ile sıklıkla karıştırılır; ancak şaşılık kas dengesizliğine bağlı göz hizalanma kusurudur, ambliyopi ise bu kusur ya da başka bir faktör yüzünden beynin o gözü işleme dışı bırakması sonucu oluşan nörolojik görme kaybıdır.