Biyogram
Biogram
Tanım
Biyoferi geri bildirim (biofeedback) deneyimlerinin öğrenilmesinde rol oynayan olası olaylar örüntüsüdür.
Örnek Vaka / Uygulama
Kronik tansiyon problemi yaşayan bir danışana, biyoferi geri bildirim seanslarında parmak sıcaklığını artırmak için zihinsel imgeleme teknikleri öğretilir. İlk seanslarda danışan, parmaklarındaki kılcal damarları genişletmek için bilinçli olarak 'ellerim ısınıyor' komutunu tekrarlar ve monitörden takip eder. Haftalar süren tekrarların ardından, biyogram kalıbı otomatistleşir; danışan stresli bir anla karşılaştığında, herhangi bir bilinçli çaba sarf etmeden parmak ısısı otomatik olarak yükselir.
Derin Analiz
Biyogram kavramı, davranışçı ve bilişsel psikolojinin kesişim kümesinde yer alan, edinilmiş fizyolojik tepki kalıplarının otomasyon sürecini inceler. Başlangıçta bilinçli bir hatırlama aracı veya istemli kontrol stratejisi olarak devreye giren bu örüntüler, tekrarlanan denemeler ve pekiştirme mekanizmaları sayesinde zamanla örtük (implicit) belleğe aktarılır. Bu dönüşüm, motor becerilerin kazanılmasına benzer şekilde otomatistleşir ve bireyin istemli çaba sarf etmesine gerek kalmaksızın otonom sinir sistemi düzeyinde gerçekleşen bir alışkanlık formuna bürünür. Nörofizyolojik düzeyde, bu süreç prefrontal korteksin üst düzey denetiminden bazal ganglionlar ve motor/otonom devrelerin yürüttüğü yordamsal bellek ağlarına bir kaymayı işaret eder.
Etimoloji
Yunanca 'bios' [yaşam, canlı] + 'gramma' [yazılı nesne, kayıt, çizim] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Biyoferi geri bildirim (biofeedback) süreciyle sıklıkla karıştırılır. Biyoferi geri bildirim, fizyolojik verilerin cihaz aracılığıyla bireye sunulması yöntemiyken; biyogram, bu süreçte öğrenilen olayların ve tepkilerin zihinsel/nöral örüntüsüdür.