Dikkat Ağı Testi
ANT
Tanım
Bilişsel sinirbilimde dikkat sistemlerinin üç ayrı alt bileşenini (uyarılma, yönelme ve yürütücü kontrol) eş zamanlı olarak ölçen bilgisayar tabanlı bir reaksiyon süresi testi.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik değerlendirme sırasında, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (ADHD) tanısı şüphesi bulunan 24 yaşındaki bir katılımcı bilgisayar ekranının önüne oturtulur. Ekranda beliren ok işaretlerinin yönünü (sağ/sol) en kısa sürede tuşlayarak bildirmesi istenirken, bazı denemelerde doğru ya da yanlış yön ipuçları ve çelendirici oklar verilir. Test sonucunda elde edilen reaksiyon süreleri analiz edildiğinde, katılımcının 'Yürütücü Kontrol' alt ağında sağlıklı kontrollerden anlamlı düzeyde sapma gösterdiği, ancak 'Uyarılma' ve 'Yönelme' ağlarının normal sınırda olduğu istatistiksel olarak raporlanır.
Derin Analiz
Dikkat Ağı Testi (ANT), Michael Posner ve Jin Fan tarafından geliştirilmiş, flanker (yanıltıcı uyarıcı) paradigması ile cueing (ipucu verme) paradigmasının birleştirildiği nöropsikolojik bir ölçüm aracıdır. Test, insan dikkat mekanizmalarını anatomik ve işlevsel olarak ayrışan üç temel ağa böler: 1) Uyarılma (Alerting): Uyarılmış bir uyanıklık durumunu koruma kapasitesi (norenerjik sistemle ilişkili); 2) Yönelme (Orienting): Duyusal girdiler arasından belirli bir konumu veya modaliteyi seçme yeteneği (paryetal ve frontal loblar); 3) Yürütücü Kontrol (Executive Control): Çatışan uyarıcılar karşısında hedefi filtreleme ve hata denetimi (anterior singulat korteks ve prefrontal korteks). İstatistiksel olarak bu üç ağın bağımsız etkileşimlerini F-testleri ve varyans analizleri ile izole ederek, bireylerin dikkat profillerinin hem normatif dağılımlarını hem de psikopatolojik sapmalarını (örneğin ADHD, şizofreni veya nörodejeneratif bozukluklar) hassasiyetle haritalandırır.
Etimoloji
İngilizce 'Attention' (Latince: attendere [yönelmek, odaklanmak]), 'Network' (İngilizce: ağ, şebeke) ve 'Test' kelimelerinin baş harflerinden oluşan akronim (ANT).
Karıştırmayın
Sürekli Performans Testi (CPT) ile sıklıkla karıştırılır; CPT temel olarak uzun süreli uyanıklık ve ihtiyat sürdürme (vigilance) kapasitesini ölçerken, ANT dikkati üç alt ağa (uyarılma, yönelme, yürütücü kontrol) ayrı ayrı ayrıştırarak inceler.