İşitsel Yerelleştirme
Auditory Localization
Tanım
Akustik bilgileri kullanarak ses kaynaklarının uzaysal konumunu ve bu konumdaki değişimleri belirleme yeteneği.
Örnek Vaka / Uygulama
Karanlık bir sokakta yürürken aniden arkasında ve sol çaprazında korna çalan bir arabanın sesini duyan bir bireyin, başını o yöne hızla çevirmesi işitsel yerelleştirme yeteneğinin somut bir göstergesidir. Beyin, ses dalgasının sol kulağa sağ kulaktan milisaniyeler önce ulaşmasını ve sol kulaktaki ses basıncının daha yüksek olmasını anında hesaplayarak nesnenin koordinatlarını belirler.
Derin Analiz
İşitsel yerelleştirme, temel olarak iki kulak arasındaki zaman farkı (interaural time difference - ITD) ve şiddet farkı (interaural level difference - ILD) gibi akustik ipuçlarına dayanır. Bilişsel ve nöropsikolojik düzeyde, periferik işitsel sistemden gelen bu sinyaller superior olivary kompleks düzeyinde işlenir ve inferior kollikulus ile akustik kortekste entegre edilerek dış uzayın haritalandırılması sağlanır. Kulaklık kullanımında dış kulak kepçesinin (pinna) akustik filtreleme özellikleri devre dışı kaldığı için, ses kaynağı harici uzayda değil kafanın içinde algılanır; bu durum işitsel lateralizasyon olarak adlandırılır.
Etimoloji
Latince 'audire' (işitmek, duymak) kökünden türetilen 'auditory' ile geç Latince 'localis' (bölgeye, yere ait) kelimesinden türetilen 'localization' terimlerinin birleşmesiyle oluşmuştur.
Karıştırmayın
İşitsel lateralizasyon (sesin dış uzayda değil, kulaklık deneyiminde olduğu gibi kafanın içinde sağda veya solda algılanması durumu) ile sıklıkla karıştırılır.