Disotonomi
Dysautonomia
Tanım
Otonom sinir sisteminin (ANS) istemsiz vücut fonksiyonlarını düzenleme kapasitesinin bozulduğu klinik durum.
Örnek Vaka / Uygulama
Yatar pozisyondan ani olarak ayağa kalktığı anda belirgin presemptek (bayılma öncesi) hissi, ortostatik taşikardi ve buna eşlik eden soğuk terleme ile baş dönmesi atakları yaşayan otuz yaşındaki bir hastanın, tilt table (eğik masa) testinde kan basıncı ve kalp hızı regülasyonunun bozulduğunun saptanması.
Derin Analiz
Otonom sinir sistemi; kardiyovasküler, gastrointestinal ve sudomotor sistemler gibi homeostatik dengeden sorumlu periferik ve merkezi devreleri yönetir. Disotonomi tablosunda sempatik ve parasempatik kollar arasındaki dengesizlik; ortostatik intolerans, taşikardi, vazomotor instabilite ve gastrointestinal motilite bozuklukları gibi geniş bir semptom spektrumuna yol açar. Etyolojisinde primer nörodejeneratif süreçler (örneğin; Lewy cisimcikli demans, Parkinson hastalığı) yer alabileceği gibi, sekonder bağ dokusu bozuklukları veya immün-aracılı ganglionopatiler de patofizyolojik zemini hazırlayabilir.
Etimoloji
Yunanca 'dys-' [bozuk, kusurlu] + 'autos' [kendi] + 'nomos' [yasa, düzen] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; otonom sinir sisteminin düzenleyici işlevindeki bozulmayı ifade eder.
Karıştırmayın
Anksiyete bozuklukları ve panik atak ile sıklıkla karıştırılır; aradaki temel fark, disotonomideki somatik bulguların (örn. çarpıntı, vazomotor değişimler) psikojenik bir tetikleyiciden bağımsız olarak primer otonomik yetmezlikten kaynaklanmasıdır.