Lewy Cisimcikli Demans
Lewy Body Dementia
Tanım
Beyinde anormal alfa-sinüklein protein birikimleriyle (Lewy cisimcikleri) karakterize edilen; erken evrede görsel hallüsinasyonlar, bilişsel dalgalanmalar ve parkinsonizm bulgularıyla seyreden nörodejeneratif bir demans türüdür.
Örnek Vaka / Uygulama
72 yaşında erkek hasta, son altı aydır evinde var olmayan yabancı insanlar gördüğünü, gün içinde uyanıklık ve bilişsel kapasitesinin saatler içinde dramatik değişimler gösterdiğini (sabah çok dalgınken öğleden sonra toparlanması) ve yürürken yavaşlama ile hafif titreme şikayetleriyle kliniğe başvurmuştur.
Derin Analiz
Nöropatolojik olarak Lewy cisimciklerinin kortikal ve subkortikal bölgelerde birikmesi sonucu ortaya çıkar. Alfa-sinüklein proteinlerinin yanlış katlanması ve nöronal sitoplazmada kümelenmesi, dopaminerjik ve kolinerjik nörotransmitter sistemlerinde yıkıma yol açar. Alzheimer hastalığından farklı olarak bellek bozukluklarından ziyade, yürütücü işlevlerde bozulma, dikkat dalgalanmaları ve erken dönemde ortaya çıkan psikiyatrik semptomlar (özellikle ayrıntılı görsel hallüsinasyonlar) ön plandadır. Klinik seyir, Parkinson hastalığı demansı ve Lewy cisimcikli demans olmak üzere bir spektrum oluşturur.
Etimoloji
Alman nörolog Friedrich Heinrich Lewy'nin (1885–1950) soyadına atfen isimlendirilen 'Lewy' ve Yunanca 'demantia' [akıl defteri, zihinsel düşüş] kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Alzheimer hastalığı (bellek kaybının ön planda olması ve erken dönemde hallüsinasyon/parkinsonizm görülmemesi ile ayrılır) ve Parkinson hastalığı demansı (motor semptomların bilişsel yıkımdan en az bir yıl önce başlaması temporal kriterine göre ayrılır).