Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Monofizm

Monomorphism

Tanım

Bir türün erkek ve dişi bireyleri arasında vücut büyüklüğü, renklenme veya diğer fiziksel özellikler bakımından belirgin farkların bulunmaması durumudur.

Örnek Vaka / Uygulama

Pek çok ötücü kuş türünde veya papağan türlerinde dişi ve erkek bireyler birbirine tıpatıp benzer; bu durum gözlemcilerin sahada cinsiyet ayrımı yapmasını imkansız kılar ve laboratuvarda genetik testleri zorunlu kılar.

Derin Analiz

Evrimsel biyoloji ve davranış ekolojisi bağlamında monofizm, cinsel seçilimin (sexual selection) baskın olmadığı veya her iki cinsiyetin de ekolojik niş ile üreme stratejileri açısından benzer baskılara maruz kaldığı türlerde görülür. Dimorfizmin aksine, monofik türlerde seçiminde dış morfolojiden ziyade davranışsal, işitsel veya kimyasal ipuçları ön plana çıkabilir. Nörobiyolojik ve fizyolojik düzeyde, bu durum iki cinsiyet arasındaki hormonal ekspresyon ve beyin cinsiyet dimorfizminin (sexual dimorphism of the brain) daha az farklılaşmış olabileceğine işaret eder.

Etimoloji

Yunanca 'mono-' (tek, bir) + 'morphe' (şekil, biçim) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; morfolojik tek tiplilik anlamını taşır.

Karıştırmayın

Cinsel dimorfizm (sexual dimorphism) ile karıştırılır; dimorfizm cinsiyetler arası fiziksel farklılıkları ifade ederken, monofizm bu farkların yokluğunu ifade eder.