Kutanöz Tavşan Yanılsaması
Cutaneous Rabbit İllusion
Tanım
Bileğe ve ardından dirseğe ardışık olarak uygulanan hızlı dokunuşların, arada hiçbir fiziksel uyarı olmamasına rağmen kol boyunca zıplayan bir tavşan gibi hissedilmesiyle ortaya çıkan somatosensoriyel yanılsama.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir katılımcının gözleri kapalıyken ön kolunun bilek kısmına 3 kez, hemen ardından dirsek kısmına 3 kez peş peşe hafifçe vurulduğunda, katılımcı vuruşların sadece bu iki uç noktada değil, bilekten dirseğe doğru kol boyunca adım adım sıçrayarak ilerlediğini rapor eder; oysa orta bölgeye hiçbir fiziksel temas olmamıştır.
Derin Analiz
Kutanöz tavşan yanılsaması, beyindeki somatosensoriyel sistemin zaman ve uzay algısını nasıl entegre ettiğini gösteren klasik bir algısal dolgu (filling-in) fenomenidir. 1972 yılında Frank Arthur Geldard ve Carl Edwin Sherrick tarafından tanımlanan bu durum, merkezi sinir sisteminin dokunsal girdileri işlerken zamansal öncelik ilkelerine dayalı bir süreklilik varsayımı ürettiğini kanıtlar. Fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (fMRI) çalışmaları, hayali dokunma hissinin (fantom duyum) tıpkı gerçek bir fiziksel uyarıda olduğu gibi birincil somatosensoriyel kortekste aktivasyona yol açtığını göstermiştir. Beyin, uyarılar arası zamanlamayı optimize ederek eksik veriyi uzaysal bir hareket algısına dönüştürür.
Etimoloji
Latince 'cutis' [deri, ten] kökünden türetilen 'cutaneous' [derisel/kutanöz] ve İngilizce 'rabbit' [tavşan] ile 'illusion' [yanılsama, illüzyon] kelimelerinin birleşiminden oluşur; deri üzerindeki dokunsal uyarıların zıplayan bir hayvan gibi algılanmasını ifade eder.
Karıştırmayın
Deri saltasyonu (skin saltation) ile sıklıkla karıştırılır; saltation bu algısal sıçramanın genel tanımıyken, kutanöz tavşan bu etkinliğin belirli bir doğrusal hat üzerinde izlediği spesifik formdur.