Kutanöz Reseptör
Cutaneous Receptor
Tanım
Deri içerisinde yer alan ve dokunma, basınç, sıcaklık ve ağrı gibi kutanöz duyumların algılanmasından sorumlu duyusal reseptör organlarıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Parmak uçlarıyla Braille alfabesini okumaya çalışan bir bireyin derisindeki yavaş adapte olan Merkel diskleri ve Meissner cisimcikleri, kabartmaların ince mekansal detaylarını algılayarak beyne anlık dokunsal haritalama sinyalleri gönderir.
Derin Analiz
Kutanöz reseptörler, somatosensoriyel sistemin periferik ucunu oluşturarak dış çevreden gelen mekanik, termal ve nosiseptif uyarıları elektriksel sinyallere dönüştüren özelleşmiş sinir uçlarıdır. Bu yapılar adaptasyon hızlarına ve receptive alanlarının (reseptif saha) büyüklüklerine göre sınıflandırılır. Pacini cisimcikleri hızlı adapte olan ve yüksek frekanslı titreşimleri algılayan yapılarvarken, Merkel diskleri yavaş adapte olan ve form/doku ayrımından sorumlu Merkel-nörit komplekslerini oluşturur. Periferden gelen bu duyusal girdiler afferent lifler aracılığıyla dorsal kök ganglionuna, buradan da medulla spinalis üzerinden talamusa ve nihayetinde primer somatosensoriyel kortekse iletilir.
Etimoloji
Latince 'cutis' (deri) kelimesi ile Latince 'recipere' (almak, kabul etmek) fiilinden türetilen 'receptor' kelimesinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Propriyoseptörler (kas ve eklemlerde yer alarak beden farkındalığını sağlar; kutanöz reseptörler ise dış yüzey ve deriye odaklanır) ve Viseroeptörler (iç organlardan gelen uyarıları algılar).