Dorsal Kolon Sistemi
Dorsal Column System
Tanım
Dokunma, iki nokta ayrımı ve propriyosepsiyon duyularına ait bilgileri omuriliğin arka sütunları aracılığıyla beyin sapına ve oradan somatosensoriyel kortekse ileten ana somatosensoriyel yoldur.
Örnek Vaka / Uygulama
Gözleri kapalı bir bireyin, parmak uçlarıyla masanın üzerinde duran bir madeni paranın tura mı yoksa yazı mı olduğunu (stereognozi) ve paranın üzerindeki kabartmaları ayırt edebilmesi tamamen dorsal kolon sisteminin kusursuz işleyişine dayanır.
Derin Analiz
Dorsal kolon-medial lemniskus sistemi (DCML), çevreden gelen ince dokunma, titreşim, basınç ve eklem pozisyonu (propriyosepsiyon) duyularını işleyen asansör bir sinirsel otobandır. Birinci derece duyusal nöronların aksonları, omuriliğin arka kordonunda (fasciculus gracilis ve fasciculus cuneatus) sinaps yapmaksızın yukarı doğru yükselir ve medulla oblongata'daki nucleus gracilis ve cuneatus'ta ikinci nöronsal kavşağı gerçekleştirir. Buradan çaprazlaşarak (decussatio lemniscorum medialium) medial lemniskus yoluyla talamusa (VPL çekirdeği) ulaşır ve nihayetinde primer somatosensoriyel kortekste (S1) sonlanır. Bu yolun hasarı, ince dokunma hassasiyetinin kaybolmasına ve uzayda vücut pozisyonunun algılanamamasına (duyusal ataksi) yol açar.
Etimoloji
Latince 'dorsum' (sırt) ve 'columna' (direk, sütun) kelimelerinin birleşimiyle türetilmiş olup, omuriliğin sırt kısmındaki sinir lifi demetlerini ifade eder.
Karıştırmayın
Anterolateral sistem (Spinotalamik yol) ile sıklıkla karıştırılır; anterolateral sistem ağrı ve sıcaklık duyusunu iletirken, dorsal kolon sistemi ince dokunma ve titreşimi iletir.