Merkezi Durum Teorisi
Central State Theory
Tanım
Zihinsel durumların ve bilinçli deneyimlerin, beyindeki merkezi sinir sisteminin nörofizyolojik süreçleri ile özdeş olduğunu savunan felsefi ve psikolojik yaklaşım.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir nöroloji laboratuvarında sol elinde fantom ağrı (hayalet uzuv ağrısı) bildiren bir hastanın fMRI taramasında somatosensoriyel korteksteki aktivasyon artışının gözlenmesi, merkezi durum teorisinin 'ağrı' deneyimini doğrudan merkezi sinir sistemindeki nörofizyolojik bir durumla eşitleyen ampirik karşılığıdır.
Derin Analiz
Zihin-beden problemine materyalist ve fizikselci bir perspektifle yaklaşan merkezi durum teorisi, duyumların ve algıların beyin durumlarından ayrı tözler olmadığını, doğrudan doğruya merkezi sinir sistemindeki fiziksel süreçlerle eş tutulması gerektiğini öne sürer. Ubiquitous bir kimlik teorisi uzantısı olan bu yaklaşım, bilişsel bilimlerde ve nörofelsefede 'zihin beyindir' (mind-brain identity) tezinin temel iskeletini oluşturur. Bilincin fenomenolojik ve niteliksel (quale) yönlerini indirgemeci bir epistemolojiyle nöronal aktivite örüntülerine bağlar; böylece 'acı hissetmek' ile 'C-liflerinin uyarılması' arasında ontolojik bir özdeşlik kurar.
Etimoloji
Latince 'centralis' [merkezî] ve 'status' [durum, hal] kelimeleri ile Yunanca 'theoria' [bakış, inceleme, tasavvur] sözcüğünün birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Genellikle 'Davranışçılık' (Behaviorism) ile karıştırılır; ancak davranışçılık zihinsel durumları dışsal eylemlerle açıklarken, merkezi durum teorisi bu durumların doğrudan beynin içsel fiziksel durumları olduğunu savunur.