Boğumlama Fonetiği
Articulatory Phonetics
Tanım
İnsan konuşma seslerinin üretiminde rol oynayan fizyolojik yapıların hareketleri ile bu seslerin fiziksel özellikleri arasındaki ilişkiyi inceleyen fonetik alt dalıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir dil ve konuşma terapistinin, /s/ sesini üretirken dil ucunun diş etine (alveolar ridge) fazla yaklaşması sonucu oluşan 'latalizasyon' veya 'interdental' telaffuz bozukluğunu düzeltmek için hastaya dil yerleşim yerini görsel ve dokunsal ipuçlarıyla yeniden öğretmesi.
Derin Analiz
Boğumlama fonetiği, vokal traktüsteki aerodinamik enerjinin akustik enerjiye dönüşüm mekanizmalarını inceler. Pulmonik egresif hava akımının trakea yoluyla larenkse ulaşması, vokal kıvrımların (ses tellerinin) titreşimi (fonasyon) ve ardından üst ses yolu yapılarının (dil, damak, dudaklar, dişler ve yutak) konumlanması suretiyle seslerin (fonemlerin) oluşturulmasını nöromüsküler ve biyomekanik düzeyde ele alır. Konuşma motor kontrolünün incelenmesinde akustik fonetik ve işitsel fonetik ile ortak bir metodolojik düzlemde çalışır; konuşma bozukluklarının rehabilitasyonu ve motor planlama süreçlerinin anlaşılmasında kritik bir temel oluşturur.
Etimoloji
Latince 'articulare' (eklemlemek, boğumlamak) fiilinden türetilen 'articulatus' ile Yunanca 'phōnētikē' (ses bilimi, phōnē [ses] kökünden) kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Akustik fonetik (seslerin havadaki fiziksel dalga boylarını inceler) ve işitsel fonetik (kulak ve beyin tarafından seslerin algılanış süreçlerini inceler).