Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Karbon Tetraklorür

Carbon Tetrachloride

Tanım

Solunduğunda öfori, dezoryantasyon ve depersonalizasyon yaratan, kronik kullanımda ise kalıcı demans ve ölüme yol açabilen uçucu endüstriyel çözücü.

Örnek Vaka / Uygulama

Eski tip kuru temizleme tesislerinde uzun yıllar boyunca koruyucu ekipmansız çalışan bir işçinin, solvent buharına maruz kalması sonrasında önce hafif bir sarhoşluk ve gerçeklikten kopma (depersonalizasyon) hissi yaşaması, aylar içinde ise bellek defisitleri ve konsantrasyon güçlüğü ile kendini gösteren organik demans tablosu geliştirmesi.

Derin Analiz

Nörotoksik ve hepatotoksik özellikler taşıyan bu klorokarbon bileşiği, solunum yoluyla merkezi sinir sistemini (MSS) hızla etkiler. Major sedatiflere benzer şekilde GABAerjik ve glutamaterjik nörotransmisyon dengesini bozarak akut dönemde anesteziiform etkiler, öfori ve çözülme belirtileri gösterir. Uzun süreli maruziyette nöronal nekroz, serebral atrofi ve geri dönüşsüz bilişsel yıkımla karakterize organik beyin sendromlarına neden olur.

Etimoloji

Latince 'carbo' [kömür] + Yunanca 'tetra' [dört] ve Latince 'chlorum' [klor] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Kloroform (benzer solvent kokusu ve anestezik etki gösterir ancak akut MSS depresyonu karbon tetraklorürdeki kalıcı hepatorenal ve nörodejeneratif hasar spektrumundan farklıdır); İnhalan kötüye kullanımı (genel uçucu madde kullanım bozuklukları içinde spesifik toksikolojik profiliyle ayrılır).