Kopma
Detachment
Tanım
Bir bağlılıktan, ilişkiden ya da hoş olmayan bir durumdan bilinçli veya istemsiz olarak geri çekilme ve duygusal bağını koparma eylemi.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik ortamda, uzun süreli aile içi çatışmalara maruz kalan bir ergenin, terapide veya ev içindeki tartışmalarda göz teması kurmayı bırakması, sorulara tek kelimelik yanıtlar vermesi ve duygusal tepkiselliğini tamamen sıfırlaması kopma davranışına örnek teşkil eder.
Derin Analiz
Klinik psikoloji ve gelişimsel psikopatoloji bağlamında kopma (disengagement), bireyin akut veya kronik stresörlerle, travmatik yaşantılarla ya da bunaltıcı kişilerarası dinamiklerle başa çıkmak için kullandığı adaptif olmayan ya da koruyucu bir savunma mekanizmasıdır. Bağlanma teorisinde,incinmecilikten veya reddedilmeden korunmak amacıyla erken dönem güvenli bağların askıya alınmasını ifade eder. Nörobiyolojik düzeyde, bu durum genellikle aşırı uyarılmışlık (hyperarousal) ve donma (freezing) tepkilerinin ardından gelen parasempatik hâkimiyetin veya duygusal küntleşmenin bir yansımasıdır. Birey, çevresel taleplerden bilişsel ve duygusal olarak uzaklaşarak psikolojik bütünlüğünü korumaya çalışır ancak bu durum uzun vadede sosyal izolasyona ve işlevsellik kaybına yol açabilir.
Etimoloji
Fransızca 'désengager' (bağlantıyı çözmek, serbest bırakmak) fiilinden türetilmiş olup, Latince 'dis-' (ayrılma, zıtlık) öneki ile Late Latin kökenli 'gagiarius' (rehin/teminat vermek) kelimesinin evrilmesiyle oluşmuştur.
Karıştırmayın
Kaçınma (avoidance) genellikle belirli bir uyaranla karşılaşmaktan özenle kaçınmayı içerirken, kopma hâlihazırda var olan bir bağdan ya da durumdan içsel olarak geri çekilmeyi ifade eder. Dissosiyasyon ile karıştırılmamalıdır; dissosiyasyon daha kökten bir kimlik veya gerçeklik kopuşuyken, kopma daha çok motivasyonel ve ilişkisel bir geri çekilmedir.