İnhalan
İnhalant
Tanım
Sarhoşluk verici etkiler elde etmek amacıyla solunan, uçucu kimyasal maddelerin ve gazların genel adıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Acil servise, tiner (toluen içeren endüstriyel solvent) koklama alışkanlığı olan ve sonrasında ani gelişen ataksi, konuşma bozukluğu, kognitif konfüzyon ve karaciğer enzimlerinde belirgin yükselme tablosuyla getirilen 19 yaşındaki bir birey.
Derin Analiz
İnhalanlar, oda sıcaklığında buharlaşan veya basınçlı kaplarda saklanan endüstriyel solventler, anestezik gazlar ve organik nitritleri kapsayan heterojen bir maddedir. Solunduktan sonra akciğerlerden hızla emilerek kana karışır ve kan-beyin bariyerini çok kısa sürede aşarak merkezi sinir sistemini etkiler. Nörobiyolojik düzeyde, genellikle GABAerjik sistemi güçlendirerek ve NMDA reseptörlerini bloke ederek hızlı bir öfori, disinhibisyon ve merkezi sinir sistemi depresyonuna yol açarlar. Kronik ve akut kullanımları, lipofilik yapıları nedeniyle nöronal hücre membranlarında hasara, miyelin kaybına ve geri dönüşsüz merkezi ve periferik sinir sistemi bozukluklarına neden olabilir. DSM-5 kapsamında 'İnhalan Kullanım Bozukluğu' olarak sınıflandırılır.
Etimoloji
Latince 'inhalare' (içeri solumak) fiilinden türetilmiştir; 'in-' (içine) ve 'halare' (nefes almak) köklerinin birleşiminden meydana gelir.
Karıştırmayın
Solunarak kullanılan reçeteli astım inhalerleri (ilaç verme araçları) ile karıştırılmamalıdır; inhalan terimi kötüye kullanım potansiyeli olan uçucu kimyasalları ifade eder.