Soyut Tutum
Abstract Attitude
Tanım
Durumların özünü kavrama, ortak özellikleri fark etme, farklı bağlamlar arasında zihinsel geçiş yapabilme ve sembolik düzeyde planlama yürütebilme becerisi.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir hastaya 'Elma ve muzun ortak yönü nedir?' diye sorulduğunda, soyut tutuma sahip bir birey 'Her ikisi de meyvedir, vitamin içerir ve bitkisel kökenlidir' diyerek kategorize edebilir. Somut tutum bozukluğu yaşayan bir birey ise 'Elma kırmızıdır, muz sarıdır; elmayı bıçakla kesersin, muzu soyarsın' diyerek yalnızca fiziksel ve anlık özelliklere odaklanır.
Derin Analiz
Kurt Goldstein tarafından nöropsikoloji literatürüne kazandırılan soyut tutum, bireyin içinde bulunduğu anın fiziksel ve algısal sınırlarının ötesine geçebilme kapasitesini ifade eder. Ön lob (prefrontal korteks) işlevleriyle doğrudan ilişkili olan bu bilişsel stil; kategorizasyon yapma, varsayımsal senaryo üretme, geleceği planlama ve metaforik düşünme yetkinliklerini kapsar. Bu kapasitenin bozulması, bireyin dünyayı yalnızca somut, doğrudan algılanan ve anlık uyarıcılar temelinde deneyimlemesine yol açar; bu durum klinik tabloda 'somut tutum' (concrete attitude) olarak adlandırılır.
Etimoloji
Latince 'abstrahere' (çekip çıkarmak, ayırmak) kökünden türetilen 'abstract' ile Fransızca 'attitude' (duruş, konum, zihinsel eğilim) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Somut tutum ile sıklıkla karıştırılır; somut tutum nesnelerin veya durumların yalnızca anlık, görünür ve pratik özelliklerine takılıp kalmayı ifade ederken, soyut tutum genelleme ve sembolik soyutlama yeteneğidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Somut Tutum
Concrete Attitude
Bireyin soyut kıyaslamalar yapmaktan kaçınarak, yalnızca belirli nesnelere ve anlık uyarıcılara odaklandığı bilişsel yönelim.
Soyut Düşünme
Abstract Thinking
Genel fikirlerin, kavramların ve sembollerin kullanımıyla karakterize edilen; doğrudan duyusal algının ötesine geçebilen üst düzey bilişsel süreç.
Kategorizasyon
Categorization
Nesnelerin, olayların, bireylerin veya deneyimlerin ortak özellikler temelinde sınıflara ayrılması ve farklı sınıflardan ayırt edilmesi bilişsel süreci.