Bilişsel Stil
Cognitive Style
Tanım
Bireyin bilgiyi algılama, düşünme, hatırlama ve problem çözme süreçlerinde sergilediği tutarlı ve karakteristik eğilimi.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir mühendislik problem çözerken verileri adım adım, son derece yapılandırılmış ve detay odaklı bir formda (alan bağımlı/analitik stil) incelerken, aynı departmandaki bir tasarımcı aynı probleme bütüncül, bağlam odaklı ve sezgisel bir perspektifle (alan bağımsız/bütüncül stil) yaklaşır.
Derin Analiz
Bilişsel stil, bireylerin çevresel uyaranları işleme ve organize etme biçimlerindeki yapısal farklılıkları inceler. Bilişsel yetenekten (yani zeka seviyesi veya kapasiteden) farklı olarak performansın 'ne kadar iyi' olduğuyla değil, 'nasıl' gerçekleştirildiğiyle ilgilenir. Alan bağımlılığı-bağımsızlığı, yansıtıcılık-dürtüsellik ve soyut-somut tutum gibi boyutlar ekseninde incelenir. Nörobiyolojik düzeyde, bu tarzlar prefrontal korteksteki yürütücü işlevlerin yönelimini, parietal bölgelerdeki görsel-uzaysal kodlama tercihlerini ve bellek sistemlerinin kodlama stratejilerini yansıtan kalıcı nöral ağ bağlantı biçimleriyle ilişkilendirilir. Eğitim psikolojisi ve yönetim bilimlerinde öğretim tasarımlarının kişiselleştirilmesinde kritik bir parametredir.
Etimoloji
Latince 'cognitio' [bilme, öğrenme, tanıma] fiilinden türetilen 'cognitivus' ve Eski İngilizce 'stigel' [yol, patika] kökünden gelen 'style' kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Bilişsel yetenek (zeka veya kapasite düzeyi ile karıştırılır; oysa yetenek 'güç' belirtirken stil 'tercih' belirtir) ve öğrenme stili kavramlarıyla sıklıkla karıştırılır.