Agrammatik Anlama
Agrammatic Comprehension
Tanım
Bireylerin münferit kelimelerin anlamlarını doğru kavrayabilmesine rağmen, cümlelerin bütünsel anlamını çözmede yaşadığı dilbilgisel (sentaktik) anlama yetersizliğidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik değerlendirme sırasında hastaya 'Aslan kaplanı ısırdı' cümlesi söylenir ve ardından 'Hangisi saldırdı?' diye sorulur. Hasta 'aslan' ve 'kaplan' kelimelerinin anlamını mükemmel şekilde bilir; ancak cümlenin özne-nesne sırasını belirleyen sentaktik yapıyı çözemediği için eylemi kimin gerçekleştirdiğini ayırt edemez ve rastgele bir tahmin yürütür.
Derin Analiz
Nörodilbilimsel açıdan agrammatik anlama, genellikle sol hemisferin perisylvian bölgesindeki lezyonlarla (özellikle Broca alanı ve çevresindeki beyaz madde yolları) ilişkilendirilen bir bozukluktur. Bu tablodaki hastalar, standart kelime dağarcığına ve anlamsal işlemleme kapasitesine sahip olmalarına karşın; kelime sırasının standart dışına çıktığı, edilgen (passive) çatılı veya karmaşık sözdizimsel (syntactic) yapıya sahip cümlelerde yapısal ilişkileri kuramazlar. Özne-nesne ilişkisini belirleyen edatlar, ekler ve işlevsel kelimelerin (functional words) sağladığı sentaktik ipuçları işlenemez. Bu durum, anlamsal (semantik) sistem sağlam kalmasına rağmen, sentaktik çözümleme (parsing) mekanizmasının çöktüğünü gösterir. İletim afazisi (conduction aphasia) ve agrammatizm tablolarıyla sıklıkla birlikte gözlenir.
Etimoloji
Yunanca 'a-' [olumsuzluk eki, yokluk] + 'grammatikos' [dilbilgisi, harfe ilişkin] kelimelerinin birleşiminden türetilmiş, Latince 'comprehensio' [kavrama, zihinsel olarak yakalama] kökeniyle tamamlanmıştır.
Karıştırmayın
Saf anlamsal demans (semantic dementia) ile karıştırılabilir; ancak anlamsal demans hastaları kelimelerin tekil anlamlarını zamanla kaybederken, agrammatik anlama vakalarında kelime dağarcığı korunur, sorun yalnızca gramatik ilişkilerin çözümlenmesindedir.
Keşfetmeye Devam Edin
Broca Afazisi
Broca’s Aphasia
Frontal lob hasarına bağlı olarak gelişen, akıcı olmayan, yavaş ve duraksamalı konuşma üretimiyle karakterize ekspresif bir dil bozukluğudur.
İletim Afazisi
Conduction Aphasia
Dil kavrama yeteneğinin korunmuş olmasına karşın, işitilen kelimelerin ve cümlelerin tam olarak tekrar edilmesinde belirgin güçlükle karakterize edinilmiş bir lisan bozukluğudur.