Bozulma İndeksi
Deterioration İndex
Tanım
Wechsler Yetişkin Zeka Ölçeği'ndeki (WAIS) alt test skorlarının, bireyin temel işlevselliğindeki nörolojik veya psikiyatrik kökenli kayıpları saptamak amacıyla karşılaştırıldığı formüle edilmiş oran.
Örnek Vaka / Uygulama
62 yaşında ilerleyici hafıza sorunları nedeniyle klinik değerlendirmeye alınan bir hastanın WAIS-IV protokolünde, sözel kavrama alt testlerinden yüksek skorlar almasına rağmen işlemleme hızı ve çalışma belleği testlerinde belirgin çöküşler saptanmıştır. Klinisyen, bu iki alan arasındaki diskrepansı formüle ederek hastanın bozulma indeksini hesaplamış ve elde edilen yüksek oran, demans tarama bataryalarına yönlendirme için kritik bir eşik oluşturmuştur.
Derin Analiz
Nöropsikolojik değerlendirme süreçlerinde, 'tutulan' (hold) ve 'tutulmayan' (don't-hold) zihinsel yetilerin yaşla ve patolojiyle birlikte gösterdiği farklılaşmaya dayanır. Yaşlanma veya organik beyin hasarlarından (şizofreni, multipl skleroz, demans) minimum düzeyde etkilenen kelime dağarcığı gibi kristalize zeka ölçümleri referans alınırken, akışkan zeka ve psikomotor hızı yansıtan alt testlerdeki düşüşler hesaba katılır. Bu matematiksel oran, klinik pratikte organik yıkımın boyutunu nicelleştirmek için kullanılır ancak tek başına kesin tanı koydurucu değil, destekleyici bir psikometrik göstergedir.
Etimoloji
Latince 'deterior' [daha kötüye gitme, azalma] kelimesinden türetilen terim, zihinsel performansın bazal seviyenin altına düşüş oranını nitelendirir.
Karıştırmayın
Genel IQ skoru ile sıkça karıştırılır; genel IQ bireyin anlık bilişsel kapasitesini verirken, bozulma indekse kişinin geçmişteki tahmini potansiyeli ile bugünkü performansı arasındaki kaybı ölçer.