Zeka Testi
İntelligence Test
Tanım
Bireylerin problem çözme, kavram oluşturma, akıl yürütme ve entelektüel görevleri yerine getirme kapasitelerini standartize görevler aracılığıyla ölçen bireysel değerlendirme aracı.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir psikoloğun, akademik başarısızlık ve dikkat eksikliği şikayetiyle getirilen 10 yaşındaki bir çocuğun bilişsel profilini haritalandırmak amacıyla Wechsler Çocuklar için Zeka Ölçeği'ni (WISC-IV) bireysel olarak uygulaması ve çocuğun zayıf ile güçlü bilişsel alanlarını saptaması.
Derin Analiz
Zeka testi, bilişsel psikoloji ve psikometri kesişiminde yer alan, insan zihninin genel yetenek faktörünü ($g$ faktörü) ampirik olarak nicelleştirmeyi amaçlayan psikometrik bir araçtır. Binet-Simon ölçekleriyle tarihsel kökenini bulan bu süreç, günümüzde Stanford-Binet ve Wechsler ölçekleri gibi klinik standartlarla sürdürülmektedir. Testler; sözel kavrama, çalışma belleği, algısal akıl yürütme ve işlemleme hızı gibi çok boyutlu bilişsel bileşenleri ayrıştırarak ölçer. Psikometrik geçerlilik ve güvenilirlik için norm gruplarının temsili örneklemler üzerinden standardizasyonu şarttır. Nörobiyolojik düzeyde, bu testlerden elde edilen skorlar prefrontal korteks ve parietal ağlar arasındaki yapısal ve işlevsel bağlantısallıkla anlamlı düzeyde korelasyon gösterir.
Etimoloji
Latince 'interlegere' [seçmek, ayırt etmek, anlamak] fiilinden türetilen 'intelligentia' kökü ile Anglo-Sakson kökenli 'testum' [deneme kabı, imtihan] kelimesinin birleşiminden meydana gelmiştir.
Karıştırmayın
Başarı testi (achievement test) ile sıklıkla karıştırılır; başarı testi bireyin belirli bir eğitim sürecinde öğrendiklerini ölçerken, zeka testi doğası gereği potansiyeli ve genel bilişsel kapasiteyi hedefler.