Genel Yetenek
General Ability
Tanım
Tüm entelektüel görevlerin üstesinden gelme becerisinin temelinde yattığı varsayılan, ölçülebilir genel zihinsel kapasite.
Örnek Vaka / Uygulama
İK psikolojisinde işe alım süreçlerinde uygulanan genel yetenek testleri (GYS), adayın sıfırdan karşılaştığı karmaşık operasyonel problemleri ne kadar hızlı kavrayabileceğini ve öğrenebileceğini tahmin etmek amacıyla kullanılır.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve psikometri literatüründe genel yetenek, Spearman'ın 'g faktörü' (genel zeka faktörü) kavramıyla doğrudan örtüşmektedir. Bireylerin sözel, sayısal, uzamsal ve mantıksal problem çözme süreçlerindeki performanslarının varyansını açıklayan ortak bir üst düzey bilişsel rezervi ifade eder. Nörobiyolojik düzeyde, prefrontal korteks ile parietal bölgeler arasındaki sinaptik iletim hızı, gri madde yoğunluğu ve white matter (ak madde) bütünlüğü ile güçlü korelasyonlar gösterir. Klinik ve endüstriyel değerlendirmelerde, bireyin yeni durumlara uyum sağlama, soyutlama ve karmaşık bilgileri işleme potansiyelini öngören en güvenilir psikometrik göstergelerden biridir.
Etimoloji
Latince 'generalis' [genel, türün bütününe ait] ve 'habilitas' [ustalık, uygunluk, kapasite] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Özel yetenek (specific ability / s faktörü) ile karıştırılır; genel yetenek tüm alanlardaki ortak varyansı açıklarken, özel yetenek belirli bir alandaki (örn. müzik veya matematik) dar kapsamlı beceriyi temsil eder.