Standardizasyon
Standardization
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir psikoloğun, bir danışana Wais-IV zeka testi uygularken test kitapçığında yer alan kelimesi kelimesine aynı yönergeleri okuması, kronometreyi milimetrik olarak takip etmesi ve elde ettiği ham puanları yaş normu tablosundaki standart puanlara çevirerek z-skoru hesaplaması.
Derin Analiz
Psikometri ve psikolojik değerlendirmede standardizasyon, bir testin geçerlik ve güvenirliğinin temel taşıdır. Süreç iki ana boyuttan oluşur: Birincisi, testin uygulanacağı koşulların (ortam, süre, yönerge) tüm bireyler için tamamen aynı tutulmasıdır. Bu, dışsal varyans kaynaklarını minimize ederek ölçüm hatasını düşürür. İkincisi, ham verilerin belirli bir örneklem grubundan elde edilen normlar aracılığıyla (örneğin z-skoru veya T-skoru gibi) türetilmiş ölçümlere dönüştürülmesidir. Bu matematiksel dönüşüm, farklı ölçeklerden veya farklı zamanlarda elde edilen puanların doğrudan kıyaslanabilmesine olanak tanır. Klinik pratikte, bir bireyin bilişsel veya duygusal performansının klinik eşiklerde yer alıp almadığı ancak bu normatif verilerle kıyaslandığında anlam kazanır.
Etimoloji
Fransızca 'standardisation' kelimesinden gelmektedir; İngilizce 'standard' (ölçün, kural, standart) kökünden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Güvenirlik (reliability) ile sıkça karıştırılır; güvenirlik testin ölçüm tutarlılığını ifade ederken, standardizasyon bu tutarlılığı ve karşılaştırılabilirliği sağlayan prosedürlerin bütünüdür.
Keşfetmeye Devam Edin
Norm
Norm
Norm
Bir grup veya bireyin tipik performansını temsil eden, karşılaştırma yapmaya olanak tanıyan standartlar veya değerler aralığı.
İncele
Güvenirlik
Güvenirlik
Reliability
Bir ölçme aracının, ölçülmek istenen özelliği rasgele hatalardan arınmış bir şekilde, tekrarlanan uygulamalarda ne derece tutarlı ve kararlı sonuçlar verdiğini gösteren psikometrik özellik.
İncele
Geçerlik
Geçerlik
Validity
Bir ölçme aracının, ölçülmek istenen özelliği başka hiçbir karıştırıcı değişkenle kirletmeden ne kadar doğru ve kusursuz ölçtüğünü gösteren temel psikometrik nitelik.
İncele
Z-skoru
Z-skoru
Z Score
Ham bir veri değerinin, ortalamadan kaç standart sapma uzakta olduğunu gösteren ve farklı dağılımların doğrudan karşılaştırılmasını sağlayan standartlaştırılmış puan.
İncele