Z-skoru
Z Score
Tanım
Ham bir veri değerinin, ortalamadan kaç standart sapma uzakta olduğunu gösteren ve farklı dağılımların doğrudan karşılaştırılmasını sağlayan standartlaştırılmış puan.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir psikolog, aynı danışanın farklı norm gruplarına ait iki ayrı testten aldığı puanları kıyaslamaktadır. Danışan sözel zeka testinden 120 (ortalama: 100, ss: 15), dikkat testinden ise 45 (ortalama: 40, ss: 5) almıştır. Z-skoru dönüşümü yapıldığında sözel zeka için z = +1.33, dikkat testi için ise z = +1.0 elde edilir. Bu işlem, danışanın sözel testte norm grubuna kıyasla daha yüksek bir performans sergilediğini istatistiksel olarak kesin bir dille ortaya koyar.
Derin Analiz
İstatistiksel analizlerde ve psikometrik ölçümlerde, farklı birimlere veya ölçeklere sahip veri setlerini ortak bir düzleme indirgemek için temel bir araçtır. Z-skoru dönüşümü, orijinal veri dağılımının formunu korurken, verinin ortalamasını 0'a ve standart sapmasını 1'e eşitler. Formülasyonu, ilgili ham puandan dağılımın aritmetik ortalamasının çıkarılması ve bu farkın standart sapmaya bölünmesi şeklinde gerçekleşir. Bu mekanizma sayesinde, örneğin bir bireyin zeka testindeki performansı ile kişilik envanterindeki puanı gibi yapısal olarak tamamen farklı iki metrik, aynı ölçek üzerinde mukayese edilebilir hale gelir.
Etimoloji
İngilizce 'z' (standart normal dağılım eğrisindeki değişken sembolü) ve 'score' (puan, değer) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; matematiksel istatistikte standartlaştırma operasyonunu simgeler.
Karıştırmayın
Yüzdelik dilim (percentile rank) ile karıştırılır; yüzdelik dilim verinin sırasını ve altında kalan kısımları gösterirken, z-skoru mesafeyi ve standart sapma cinsinden sapmayı ifade eder.
Keşfetmeye Devam Edin
Standart Sapma
Standart Sapma
Standard Deviation
Bir veri setindeki değerlerin aritmetik ortalamadan ne kadar uzaklaştığını ve nasıl bir yayılım sergilediğini gösteren temel istatistiksel dağılım ölçüsü.
İncele
Normal Dağılım
Normal Dağılım
Normal Distribution
Verilerin merkezi bir etrafta simetrik olarak yığıldığı, çan eğrisi formunu alan teorik sürekli olasılık dağılımı.
İncele
Standart Puan
Standart Puan
Standardized Score
Ham bir puanın aritmetik ortalamadan çıkarılması ve standart sapmaya bölünmesi suretiyle elde edilen, farklı ölçüm birimlerinin birbiriyle kıyaslanabilmesini sağlayan dönüştürülmüş değer.
İncele