Diskinetik Dizartri
Dyskinetic Dysarthria
Tanım
Bazal ganglion devrelerinin işlev bozukluğuna bağlı olarak ortaya çıkan, istemsiz hareketlerin konuşma kaslarının tonusunu ve koordinasyonunu bozduğu bir motor konuşma bozukluğudur.
Örnek Vaka / Uygulama
Huntington hastalığı tanısı almış 52 yaşındaki bir bireyin klinik değerlendirmesinde, konuşurken ani ve istemsiz çene hareketleri yapması, kelimelerin ortasında ani ses patlamaları veya yavaşlamaları yaşaması ve bu durumun konuşma anlaşılırlığını (intelligibility) ciddi ölçüde düşürmesi bu tabloya örnektir.
Derin Analiz
Diskinetik dizartri, ekstrapiramidal sistemin, özellikle de bazal ganglionların striatum ve pallidum gibi yapıların hasarı veya disfonksiyonu sonucu gelişir. Konuşma üretiminde görev alan solunum, fonasyon, rezonans ve artikülasyon mekanizmalarında ani, istemsiz kas kasılmaları (koreik, atetoid veya distonik hareketler) görülür. Konuşma hızı düzensizdir; ani duraksamalar, uzamış sesletimler ve ses şiddeti ile perdesinde ani dalgalanmalar tipiktir. Nörolojik muayenede Parkinson benzeri hipokinetik tablolardan ziyade, hiperkinetik hareket bozukluklarıyla birlikte seyretmesiyle ayrışır.
Etimoloji
Antik Yunanca 'dys-' (bozuk, zor) + 'kinesis' (hareket) kelimelerinin birleşimiyle oluşan diskinezi sözcüğü ile Yunanca 'dys-' + 'arthroun' (eklemlemek, anlaşılır kılmak) kökünden türetilen dizartri teriminin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Spastik dizartri (üst motor nöron lezyonlarına bağlıdır ve kaslarda sertlik görülür) ve ataksik dizartri (serebellar sistem hasarına bağlı olup sarhoş konuşmasına benzer koordinasyon bozukluğu yaratır). Diskinetik dizartri ise temel olarak istemsiz hareket dalgalanmalarıyla karakterizedir.