Diskinezi
Dyskinesia
Tanım
İstem dışı, amaçsız kas hareketlerinin varlığı veya istemli hareketlerin akıcılığının ve koordinasyonunun bozulmasıyla karakterize motor bozukluk kategorisi.
Örnek Vaka / Uygulama
Parkinson hastalığı nedeniyle yıllardır yüksek doz levodopa tedavisi alan 68 yaşındaki bir erkek hasta, ilaç alımından bir süre sonra gövdesinde ve baş uzuvlarında kıvrılma tarzı, ritmik olmayan istemli dışı hareketler (koreiform diskinezi) sergilemeye başlar; hasta bu hareketleri durduramayacağını ifade eder.
Derin Analiz
Nörolojik ve psikiyatrik açıdan diskinezi, genellikle bazal ganglionlardaki (özellikle striatum) dopaminerjik regülasyonun bozulması sonucu ortaya çıkar. Parkinson hastalığı tedavisinde kullanılan levodopanın uzun süreli kullanımı (L-DOPA kaynaklı diskinezi) veya antipsikotik ilaçların yol açtığı tardiv diskinezi en yaygın klinik görünümleridir. Kore, atetoz, miyoklonus ve tikler gibi farklı fenomenolojik alt tipleri barındırır. İstemli motor komutların inhibisyonu ile eksitasyonu arasındaki denge bozulmuştur; bu da hastanın kontrol edemediği hiperkinetik hareket paternlerine veya bradikinezi zemininde ortaya çıkan distorsiyonlara zemin hazırlar.
Etimoloji
Antik Yunanca 'dys-' (zorluk, bozukluk, anormal) + 'kinesis' (hareket) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Tremor ile karıştırılabilir; ancak tremor daha ritmik ve salınımlı bir titremeyi ifade ederken, diskinezi çok daha geniş bir istemsiz hareket yelpazesini (kore, atetoz, spazm) kapsar.