Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Hiperkinezi

Hyperkinesthesia

Tanım

Somatosensoriyel sistemde dokunma, ağırlık, basınç, hareket ve vücut pozisyonuna karşı aşırı derecede yüksek duyarlılık durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik değerlendirme sırasında, hafif bir pamuk parçasının dokunmasını dahi derin bir baskı veya batma hissi olarak algılayan ve kıyafetlerin etiketlerinin deride yarattığı sürtünmeyi dayanıksız bir ağrı biçiminde bildiren bir danışanın muayene bulguları bu duruma örnektir.

Derin Analiz

Hiperkinezi, somatosensoriyel ve proprioseptif girdilerin merkezi sinir sistemi tarafindan filtrelenmesinde veya modülasyonunda yaşanan bir eşik düşüklüğünü işaret eder. Periferik reseptörlerden gelen uyarıların talamus ve somatosensoriyel kortekste yeterince süzülememesi, bireyin olağan dışı fiziksel uyaranları dahi yoğun bir rahatsızlık veya aşırı farkındalıkla deneyimlemesine yol açar. Nörolojik açıdan bakıldığında, bu durum genellikle somatosensoriyel korteksteki kortikal haritalamanın aşırı uyarılabilirliği veya GABAerjik inhibisyon mekanizmalarındaki işlevsel yetersizliklerle ilişkilendirilir.

Etimoloji

Yunanca 'hyper-' (aşırı, üst düzey) + 'kinesis' (hareket) ve 'aisthesis' (duyu, algı) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; aşırı duyusal hareket algısı anlamına gelir.

Karıştırmayın

Hiperestezi (genel duyusal aşırılık) ve allodini (normalde ağrı yaratmayan uyaranların ağrı yaratması) ile sıkça karıştırılır; hiperkinezi özellikle hareket, pozisyon ve proprioseptif ağırlık algısındaki aşırılığa odaklanır.