Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Hipokinezi

Hypokinesis

Tanım

İstemli hareketlerin başlatılmasında ve icra edilmesinde görülen anormal yavaşlık ve azalma durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

68 yaşındaki bir erkek hasta, klinik görüşme sırasında yüz mimiklerinde belirgin bir azalma (hipomimi), yürürken kollarını sallama yetisinde kayıp ve oturur pozisyondan ayağa kalkarken hareket başlatmada yaşandığı saptanan birkaç saniyelik gecikme ile gözlemlenmiştir. Bu motor tablonun temelinde yatan nörolojik bulgu hipokinezi olarak rapor edilmiştir.

Derin Analiz

Nöroloji ve hareket bozuklukları literatüründe hipokinezi, bazal ganqlia devrelerinin (özellikle striatum-subtalamik çekirdek-globus pallidus aksının) disfonksiyonu ile karakterizedir. Genellikle Parkinson hastalığı gibi ekstrapiramidal sistem patolojilerinde ön plana çıkar. Bradykinezi ile sıklıkla karıştırılsa veya bir arada anılsa da, hipokinezi daha çok hareketin miktarında ve başlatılmasındaki (initiation) azalmayı ifade ederken; bradikinezi hareketin hızındaki genel yavaşlamayı tanımlar. Kortikal motor planlama alanlarının yetersiz stimülasyonu, dopaminerjik iletimdeki eksiklikler ve talamokortikal devrelerin inhibisyonu bu motor bulgunun nöröbiyolojik temelini oluşturur.

Etimoloji

Yunanca 'hypo-' [altında, düşük, yetersiz] + 'kinesis' [hareket] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; kelime anlamı olarak 'hareket azlığı' veya 'motor aktivitede azalma' demektir.

Karıştırmayın

Bradikinezi ile en sık karıştırılır; bradikinezi hareketin hızının yavaşlamasıyken, hipokinezi hareketin amplitüdünün (büyüklüğünün) ve başlatılma sıklığının düşmesidir. Akinezi ile ise tam hareketsizlik halini ifade etmesi bakımından ayrışır.