Kutanöz Deneyim
Cutaneous Experience
Tanım
Deride yer alan reseptörlerin uyarılmasıyla ortaya çıkan sıcaklık, soğukluk, kaşıntı, iğnelenme ve ağrı gibi duyusal algıların tamamıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir nöroloji muayenesinde hastanın sırtına dokunulan soğuk bir metal nesneyi algılayabilmesi veya sivri bir cismin batma hissiyatını (pinprick) ayırt edebilmesi kutanöz deneyim kapsamında değerlendirilir.
Derin Analiz
Somatosasiyal sistemin periferik bileşenlerinin aktivasyonuyla başlayan kutanöz deneyim, mekanoreseptörler, termoreseptörler ve nosiseptörler aracılığıyla transdukte edilir. Deri yüzeyindeki bu duyusal girdiler afferent sinir lifleri (A-delta ve C lifleri) vasıtasıyla omuriliğe, buradan da talamus üzerinden somatosensorial kortekse projekte olur. Deneyimin niteliği; uyarının şiddeti, frekansı ve adaptasyon hızı gibi parametrelere bağlı olarak merkezi sinir sisteminde ayırt edilir.
Etimoloji
Latince 'cutis' [deri, cilt] sözcüğünden türetilen kutanöz sıfatı ile deneyim kelimesinin birleşmesinden oluşur.
Karıştırmayın
Propriyosepsiyon (kas ve eklemlerin uzamsal konumu) ve interosepsiyon (iç organlardan gelen uyarıların algısı) ile karıştırılabilir; ancak kutanöz deneyim münhasıran derideki duyusal reseptörlerin aktivasyonunu kapsar.