Dikkat Bozulması
Deterioration Of Attention
Tanım
Dış gerçekliğe odaklanma becerisinin azalmasıyla karakterize olan, değişken ve dalgalanan dikkat durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik ortamda bir danışanın, test uygulayıcısının yönergelerini dinlerken odağının sürekli dışarıdaki seslere kayması, cümlesinin ortasında konuyu unutması ve dış gerçeklikle bağını anlık olarak koparması dikkat bozulmasının somut bir tezahürüdür.
Derin Analiz
Dikkat bozulması, prefrontal korteks ile parietal ağlar arasındaki nöral entegrasyonun aksaması sonucu ortaya çıkan bilişsel bir işlev bozukluğudur. Bireyin uyarıcıları filtreleme, seçici dikkati sürdürme ve bilişsel esnekliği koruma kapasitesi zayıflar. Nörobiyolojik düzeyde retiküler aktive edici sistemin (RAS) ve katekolaminerjik yolların (özellikle norepinefrin ve dopamin dengesizliği) işlevselliğindeki bozulmalarla ilişkilendirilir. Klinik pratikte; organik beyin sendromları, nörodejeneratif süreçler, ağır majör depresyon vakaları ve akut stres bozukluklarının prodromal evrelerinde merkezi bir semptom olarak gözlemlenir.
Etimoloji
Latince 'deterior' (daha kötüye giden, alçalan) kökünden türetilen 'deterioration' ile Latincede 'attendere' (yönelmek, odaklanmak) fiilinden gelen 'attention' kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Dikkat Eksikliği (genellikle gelişimsel bir süreklilik arz eden ADHD bağlamında ele alınır), Dikkat Dağınıklığı (normatif düzeydeki çevresel çeldirici etkisi) ve Bilinç Bulanıklığı (sensoriyel farkındalığın genel olarak gölgelenmesi). Dikkat bozulması ise mevcut işlevsellik düzeyinden belirgin bir gerilemeyi ifade eder.