Anizotropi
Anisotropy
Tanım
Fiziksel, yapısal veya işlevsel özelliklerin ölçüm yapılan yöne bağlı olarak değişiklik göstermesi durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir nöroloji laboratuvarında gerçekleştirilen DTI taramasında, korpus kallozum bölgesindeki sinir liflerinin su difüzyon hızı ölçülür. Sağlıklı bir bireyde su molekülleri liflerin uzandığı yön boyunca yüksek oranda kısıtlanmış ve yönlü (anizotropik) bir hareket sergilerken, multipl skleroz (MS) hastasının lezyon bölgesinde bu yönlü kısıtlılık kaybolur ve difüzyon her yöne eşit hale (izotropiye doğru) yaklaşır.
Derin Analiz
Bilişsel ve nörolojik bilimler bağlamında anizotropi, özellikle diffüzyon tensör görüntüleme (DTI) gibi nörogörüntüleme tekniklerinde beyaz madde demetlerinin (aksonal yolların) su moleküllerinin hareketini kısıtlama biçimini ifade etmek için kritik bir metrik olarak kullanılır. Miyelin kılıfları ve aksonal membranlar boyunca su difüzyonunun yöne bağımlı olması, beyin bağlantısallığının haritalandırılmasında anizotropik ölçümlerin (örneğin Fraksiyonel Anizotropi - FA) temelini oluşturur. Klinik pratikte, bu değerlerdeki sapmalar beyaz madde bütünlüğünün bozulduğunu, travmatik beyin hasarını, demiyelinizan hastalıkları veya nörodejeneratif süreçleri işaret edebilir.
Etimoloji
Antik Yunanca 'an-' (olumsuzluk eki) + 'isos' (eşit) + 'tropos' (yön, dönüş) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; kelime anlamı 'yöne göre eşit olmama' veya 'eşyönsüzlük' demektir.
Karıştırmayın
İzotropi (maddenin veya sistemin tüm yönlerde aynı fiziksel özellikleri göstermesi durumu) ile karıştırılır; anizotropi yönsel bağımlılığı vurgularken, izotropi yönsüz bağımsızlığı veya homojenliği temsil eder.