Aksesuar Sinir
Accessory Nerve
Tanım
Boyundaki sternokleidomastoid ve trapezius kaslarını motor olarak inerve eden 11. kranial sinirdir (CN XI).
Örnek Vaka / Uygulama
Boyun sağ arka trianglesinde yapılan bir cerrahi diseksiyon sırasında aksesuar sinirin iatrojenik olarak zedelenmesi, hastada ipsilateral trapezius kası paralizisine, omuz düşüklüğüne ve kolu 90 derece üzerinde abdüksiyona getirmede zorluğa yol açar.
Derin Analiz
Nöroanatomi düzleminde aksesuar sinir, diğer kranial sinirlerden farklı olarak beyin sapının yanı sıra üst servikal omurilik segmentlerinden (C1-C5/C6) köken alan lifleri barındırır. Kranyospinal birleşim bölgesinden yukarı seğirdikten sonra foramen magnumdan kafa içine girer ve juguler foramenden geçerek boyun bölgesine iner. Sternokleidomastoid kasının sternal ve klavikular başlarını ile trapezius kasının üst liflerini motor olarak besler. Klinik değerlendirmesinde omuz silkme (trapezius) ve başın kontrlateral yöne rotasyonu (sternokleidomastoid) test edilir.
Etimoloji
Latince 'accessorius' (eklenen, yardımcı) kelimesinden türetilmiştir. 10. kranial sinir olan vagus sinirine işlevsel olarak ikincil/yardımcı bir katkı sunması nedeniyle bu ismi almıştır.
Karıştırmayın
Vagus siniri (CN X) ile karıştırılır; aksesuar sinirin kranial parçası anatomik olarak vagus sinirine katılarak larenks kaslarının innervasyonuna katkı sağlasa da, periferik ana işlevi sternokleidomastoid ve trapezius kaslarının motor kontrolüdür.