Kraniyal Elektriksel Stimülasyon
CES
Tanım
Baş bölgesine düşük şiddette mikro akım uygulayarak serebral korteks aktivitesini modüle etmeyi amaçlayan nöromodülasyon yöntemi.
Örnek Vaka / Uygulama
Kronik yaygın anksiyete bozukluğu tanısı alan bir danışana, farmakolojik tedaviye destek olarak günlük seanslar halinde günde 20 dakika kulak memesi elektrotları aracılığıyla 0.5 Hz frekansında CES uygulanması ve hastanın uykuya dalış latansındaki değişimlerin takibi.
Derin Analiz
Kraniyal Elektriksel Stimülasyon (CES), genellikle kulak memeleri veya mastoid çıkıntılar üzerinden uygulanan, miliamper altı düzeydeki (genellikle 1-2 mA'in altında) alternatif elektrik akımlarını içeren non-invaziv bir beyin stimülasyon tekniğidir. Tarihsel kökleri yirminci ortalarına (orijinal adıyla 'elektrosleep' veya elektro-uyku terapilerine) dayanmakla birlikte, mekanizması günümüzde nöroplastisite, talamokortikal salınım düzenlemesi ve otonom sinir sistemi dengesi üzerinden incelenmektedir. Akımın beyin sapı retiküler formasyonu ve limbik sistem üzerindeki etkileri, nörotransmitter salınımını (serotonin,endorfin, GABA) etkileyerek anksiyete, depresyon ve insomnia semptomlarının hafifletilmesinde deneysel ve klinik olarak değerlendirilir. Ancak klinik etkinlik verileri kişiden kişiye değişkenlik gösterebilmekte, plasebo kontrollü çalışmalarda parametre optimizasyonu halen devam etmektedir.
Etimoloji
Latince 'cranium' [kafatası] + Yunanca 'ēlektron' [kehribar, elektrik] + Latince 'stimulatio' [uyarma, tahrik etme] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Transkraniyal Doğrudan Akım Stimülasyonu (tDCS) ile karıştırılır; tDCS doğrudan bilişsel işlevleri hedefleyen daha yüksek doğru akım lezyon/kortikal polarizasyon sağlarken, CES daha çok otonomik ve genel nörovejetatif dengelenmeyi hedefler.