Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İki Kulaklı Etkileşim

Binaural İnteraction

Tanım

İki kulaktan gelen işitsel sinyallerin merkezi sinir sisteminde birleşmesi ve karşılıklı etkileşime girmesi sürecidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Karanlık bir odada otururken sağ tarafınızdan gelen anlık bir çıtırtı sesini kafanızı çevirmeden nokta atışı tespit edebilmeniz, iki kulaklı etkileşimin beyin sapındaki sinirsel ağlar tarafından kusursuz bir zamanlama hesaplamasıyla gerçekleştirilmesinin sonucudur.

Derin Analiz

İki kulaklı etkileşim, işitsel sistemin mekânsal farkındalık ve ses kaynağı lokalizasyonu (lokalizasyon) yeteneğinin temelini oluşturur. Periferik reseptörlerden (koklea) çıkan sinyaller, beyin sapındaki üst oliver kompleks (superior olivary complex) düzeyinde ilk kez çaprazlaşır ve birleşir. Bu düzeyde, iki kulak arasındaki zaman farkları (ITD - Interaural Time Differences) ve şiddet farkları (ILD - Interaural Level Differences) nöronal düzeyde hesaplanır. Bu hesaplamalar sayesinde insan beyni, sesin hangi yönden, hangi uzaklıktan geldiğini ve karmaşık ses ortamlarında (kokteyl partisi etkisi gibi) belirli bir ses kaynağına nasıl odaklanabileceğini çözer.

Etimoloji

Latince 'bis' (iki defa) + 'auris' (kulak) sözcüklerinin birleşiminden türetilen 'binaural' sıfatı ile Latin tur 'interactio' (karşılıklı eylem) kelimesinin birleşiminden meydana gelmiştir.

Karıştırmayın

Monofonik işitme (tek kulaktan gelen ses işleme süreci) ile sıklıkla karıştırılır; ayırt edici temel fark, iki kulaklı etkileşimin iki kulak arasındaki faz ve amplitüd farklarının merkezi sinir sistemindeki entegrasyonunu zorunlu kıl masıdır.