Çocukluk Çağı Konuşma Apraksisi
Childhood Apraxia Of Speech
Tanım
Çocuğun konuşma organlarında herhangi bir kas zayıflığı olmamasına rağmen, beyinden gelen motor komutların planlanmasındaki kusur nedeniyle ses, hece ve kelimeleri istemli olarak üretmekte yaşadığı nörogelişimsel motor konuşma bozukluğudur.
Örnek Vaka / Uygulama
Yedi yaşında bir çocuk, 'patates' kelimesini söylemeye çalıştığında her denemesinde farklı bir ses dizilimi üretir (örn: 'patates', 'tapates', 'pates'). Ağzını doğru pozisyona getirmekte zorlanır, kelimeyi söylerken bariz bir arama davranışı (posturing) sergiler ve konuşması robotik, monoton bir vurguya sahiptir; ancak aynı çocuk sakız çiğnerken veya öksürürken hiçbir motor koordinasyon sorunu yaşamaz.
Derin Analiz
Çocukluk Çağı Konuşma Apraksisi (CAS), primer olarak konuşma motor planlaması ve programlamasından sorumlu serebral ve serebellar devrelerdeki işlevsel bozukluklarla karakterizedir. Konuşma organlarının (dudak, dil, damak) gücü ve koordinasyonu istem dışı hareketlerde (çiğneme, yutkunma) normal sınırlardayken, fonemlerin ardışık dizilimini gerektiren istemli konuşma eyleminde motor programlar aksar. Artikülasyon hatalarının tutarsızlığı, sesli harf bozulmaları, prosodi (vurgu ve tonlama) kusurları ve çok heceli kelimelerde motor planlama yükü arttıkça beliren sesletim güçlükleri klinik tablonun merkezindedir. Bilişsel ve dilsel süreçler sağlam olmasına rağmen çocuğun kendini sözlü olarak ifade etme kapasitesini ciddi biçimde kısıtlar.
Etimoloji
İngilizce 'childhood' (çocukluk) + Yunanca 'a-' [olumsuzluk/yokluk] + 'praxis' [eylem, hareket] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Fonolojik bozukluklar (çocuğun sesleri atlaması veya kural bazlı değiştirmesi ancak motor planlama sorunu yaşamaması) ve dizartri (konuşma kaslarının felç, zayıflık veya tonus bozukluğu nedeniyle fiziksel olarak çalışamaması) ile sıklıkla karıştırılır.