Akut Serebrovasküler Olay
Acute Cerebrovascular Accident
Tanım
Beyin dokusunu besleyen kan akışının ani olarak kesilmesi veya azalması ya da serebral kanama sonucu ortaya çıkan akut nörolojik defisit tablosudur.
Örnek Vaka / Uygulama
68 yaşındaki erkek birey, sabah uykudan uyandığında ani sol kol ve bacakta güç kaybı, yüzde sağa kayma ve konuşmada bozulma şikayetleriyle acil servise getirilir. Nöroloji ekibi tarafından yapılan hızlı NIHSS (National Institutes of Health Stroke Scale) değerlendirmesi ve acil beyin tomografisi (BT) sonucunda tablonun iskemik kökenli olduğu saptanarak zaman penceresi içinde trombolitik (pıhtı eritici) tedavi uygulanır.
Derin Analiz
Serebrovasküler olaylar patofizyolojik olarak iki ana kategoriye ayrılır: İskemik inme (%85 oranında tromboz veya emboli kaynaklı) ve hemorajik inme (intraserebral veya subaraknoid kanama). 'Akut' nitelendirmesi, semptomların ani başlangıcını ve acil tıbbi müdahale gerektiren zamana duyarlı bir nörolojik krizi işaret eder. Nöronal hipoksi ve anoksi, saniyeler içinde enerji metabolizmasının çökmesine, eksitotoksisiteye (aşırı glutamat salınımı), hücre içi kalsiyum birikimine ve nihayetinde iskemik penumbra bölgesinde apoptoza veya nekroza yol açar. Klinik tablo; tutulan beyin bölgesine (örneğin orta serebral arter infarktüsü) bağlı olarak kontralateral hemipleji, afazi, hemianopsi veya kognitif yıkım şeklinde tezahür edebilir.
Etimoloji
Latince 'cerebrum' (beyin) + 'vasculum' (damar) ve Fransızca 'accident' (kaza/ani olay) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir. Tıbbi literatürde inme (stroke) ile eş anlamlı olarak kullanılır.
Karıştırmayın
Geçici İskemik Atak (GIA) ile sıklıkla karıştırılır; GIA'da nörolojik bulgular kalıcı hasar bırakmaksızın genellikle 24 saat içinde tamamen gerilerken, akut serebrovasküler olayda kalıcı doku hasarı (infarkt) ve kalıcı nörolojik defisit söz konusudur.