İskemik Penumbra
İschemic Penumbra
Tanım
İnme sırasında ana hasar odağını çevreleyen, yetersiz kan akışına rağmen metabolik olarak canlı kalan ve erken müdahale ile kurtarılabilir doku bölgesi.
Örnek Vaka / Uygulama
Sol orta serebral arter tıkanıklığı nedeniyle acil servise getirilen 64 yaşında bir hastanın yapılan perfüzyon MR (Manyetik Rezonans) incelemesinde, diffüzyon-perfüzyon uyumsuzluğu (mismatch) saptanmıştır. Diffüzyon kısıtlaşması gösteren alan (ölü çekirdek) 20 cm³ iken, perfüzyon bozukluğu olan toplam alan 70 cm³ olarak ölçülmüştür. Aradaki 50 cm³'lük fark iskemik penumbrayı temsil etmektedir. Zamanında uygulanan trombolitik tedavi ve mekanik trombektomi ile bu 50 cm³'lük canlı doku kurtarılmış, hastanın sağ tarafındaki hemipleji tablosu gerilemiştir.
Derin Analiz
İskemik penumbra, nöroloji ve nörovasküler patolojide en kritik kavramlardan biridir. Akut iskemik inmelerde, tıkanan bir damarın beslediği alan ikiye ayrılır: Doğrudan nekrozun (ölümün) gerçekleştiği merkezi çekirdek (core) ve bu çekirdeği çevreleyen, kollateral (alternatif) damar ağları sayesinde hücre zarının elektriksel potansiyelini geçici olarak koruyabilen penumbra. Bu bölgedeki nöronlar tam olarak ölememiş ancak 'elektriksel sessizlik' (hiperpolarizasyon) durumuna geçmiştir. Perfüzyon hızla yeniden sağlanamazsa, eksitotoksisite, hücre içi kalsiyum birikimi ve apoptotik süreçler tetiklenerek penumbra dokusu da nekrotik çekirdeğe dahil olur. Klinik müdahalelerin temel amacı, bu ikincil hasar dalgasını durdurarak penumbrayı kurtarmaktır.
Etimoloji
Latince 'ischaimia' [kan akışının durması] (Yunanca 'ischo' [tutmak, engellemek] + 'haima' [kan]) ve Latince 'penumbra' [paene (neredeyse) + umbra (gölge)] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
İnfarkt çekirdeği (infarct core) ile karıştırılır; çekirdek kalıcı ve geri dönüşsüz doku ölümünü ifade ederken, penumbra geri dönüşümlü iskemik tehlike bölgesidir.
Keşfetmeye Devam Edin
İskemi
İschemia
Bir organ veya dokudaki kanlanmanın, damarsal darlık veya tıkanıklıklar nedeniyle hücresel gereksinimleri karşılayamayacak düzeyde azalması veya kesilmesi.
İncele
Eksitotoksisite
Excitotoxicity
Nöronların, özellikle glutamat gibi uyarıcı nörotransmitterlerin aşırı uyarılması sonucu hasar görmesi ve ölmesidir.
İncele
Nekroz
Necrosis
Hücre, doku veya organların hastalık, yaralanma, toksinler veya kan akışının kesilmesi gibi patolojik etkenler nedeniyle geri dönüşümsüz olarak ölmesidir.
İncele