Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Hiperpolarizasyon

Hyperpolarization

Tanım

Hücre zarının yüzeyinin dış yüzeyine göre daha negatif bir elektrik potansiyeline ulaştığı, nöronal ateşlemenin geçici olarak baskılandığı membran potansiyeli değişimidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Korku anında amigdala aktivitesini dengelemek salgılanan GABA molekülleri, postsinaptik nöronlarda klorür kanallarını açarak hiperpolarizasyona yol açar; böylece hücrenin yeni bir sinyal üretmesi geçici olarak imkansızlaşır.

Derin Analiz

Nörofizyolojik düzeyde hiperpolarizasyon, potasyum ($K^+$) iyonlarının hücre dışına çıkışı (eflüksü) veya klorür ($Cl^-$) gibi negatif yüklü iyonların hücre içine girişinin bir sonucudur. Eşik değerinin aşılması gereken aksiyon potansiyeli sonrasında (refrakter dönem) ve inhibitör nörotransmiterlerin (GABA gibi) postsinaptik reseptörlere bağlanmasıyla tetiklenir. Bu süreç, sinir sisteminde aşırı uyarılmayı (eksitotoksisite) önleyen kritik bir homeostatik fren mekanizmasıdır.

Etimoloji

Yunanca 'hyper' (aşırı, üst düzeyde) + Latince 'polus' (kutup) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiş olup, elektriksel kutuplaşmanın normal dinlenim eşiğinin ötesine geçerek artmasını ifade eder.

Karıştırmayın

Depolarizasyon ile karıştırılır; depolarizasyon zar potansiyelini sıfıra yaklaştırıp pozitifliğe doğru iterken (ateşlenmeyi tetikler), hiperpolarizasyon potansiyeli daha da negatifleştirerek ateşlenmeyi uzaklaştırır.